7211. يكى از محرّمات احرام استظلال و رفتن زير سايه براى مردان است، در حال طى مسير؛ به‌همين جهت مردان از ماشين غير مسقف استفاده مى‌كنند و سوار شدن ماشين غيرمسقف گاهى سبب ابتلا به سرماخوردگى و در مواردى موجب گرما زدگى و مانند آن مى‌شود.

روايات اين مشكل را حل و رفع كردهاند:

امام هفتم، موسيبن جعفر (ع) در ذيل بيان حكمِ حرمتِ استظلال و زير سايه رفتن فرمودهاند:

«إِلاَّ مَرِيضٌ أَوْ مَنْ بِهِ عِلَّةٌ وَ الَّذِى لاَ يطِيقُ حَرَّ الشَّمْس» يعنى زير سايه رفتن حرام است، جز براى سه گروه؛ 1. افراد مريض 2. اشخاص ناتوان، مانند پيران و سالخوردگان و كسانى كه اگر زير سايه نروند مريض مى‌شوند 3. كسى كه طاقت حرارت آفتاب را ندارد و در روايت ديگر گروه چهارمى به اين دسته اضافه شده و آنان كسانى هستند كه به‌خاطر سرماى شديد مبتلا به سردرد شوند و نيز در روايتى، گروه پنجم را افزودهاند و آنها كسانى هستند كه از باران اذيت مى‌شوند. ¹

البته در روايات اين باب آمده است كه استظلال كند و كفاره دهد ولى زير سايه رفتن براى او حرمت ندارد. با توجّه به اينكه زن‌ها از نظر جسمى ضعيف‌تر از مردها هستند، زير سايه رفتن براى آنها از محرمات احرام شمرده نشده است.

12. در روايات آمده است كه مرد محرِم اگر نياز پيدا كرد لباس دوخته بپوشد، بر او جايز است به‌جهت ناچارى لباس دوخته بپوشد و كفاره دهد. ²

13. يكى ديگر از احكام و اعمال حج سرتراشيدن است و همانطوركه از قرآن استفاده مى‌شود بايد پيش از ذبح قربانى، سرتراشيده نشود؛ ليكن قرآن كريم در ادامه مى‌فرمايد: ( فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِهِ أَذىً مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ) ؛ ³«هركس مريض باشد يا ناراحتى در سر داشته باشد كه ناچار است زودتر سرخود را بتراشد، مى‌تواند زودتر از زمان مقرّر سر خود را بتراشد و عوض آن كفاره‌اى از قبيل روزه يا صدقه يا ذبح گوسفند انجام دهد.»

بنابراين، ناراحتى در سر و مريضى سبب شده است كه وظيفۀ شخص مُحرم تغيير كند و از اينجا نتيجه مى‌گيريم كه اگر سر تراشيدن براى كسى مضرّ باشد؛ مثلاً چون به‌خاطر تراشيدن