105ميقات حج: تحصيل در علوم حوزوى را از چه تاريخى و در كجا آغاز كرديد و از محضر كدام اساتيد و بيشتر از حوزه درس كدام استاد بهره برديد؟
بنده تحصل علوم دينى را در سال در حالى كه دوازده سال داشتم آغاز كردم. شروع تحصيل با ثبت نام در مدرسه علميۀ ذوالفقار اصفهان آغاز شد؛ مدرسه‌اى از روزگار صفوى كه آن زمان چند سالى بود توسط مرحوم آيت الله سيد حسن امامى بازسازى شده و برنامه‌اى منظم داشت. حجرۀ من در مدرسه نوريه، در بازار مسجد جامع بود. جامع المقدمات را در اين مدرسه خواندم و ضمن آن، از درس عقايد و برخى از دروس ديگر مانند نصاب الصبيان كه براى آموزش زبان عربى بود استفاده كردم. سال بعد براى سرعت گرفتن بيشتر، از برنامۀ مدرسه خارج شده، در مدرسۀ صدر بازار اصفهان ساكن شدم. در ضمن از درس سيوطى مرحوم آقاى امامى و برخى از دروس ديگر استفاده مى‌كردم. بخشى از مغنى را نزد آقاى پارسا خواندم. تابستان سال به قم آمدم و به مدرسۀ رسالت رفتم و جلد چهارم «مبادى العربيه» و «تبصرۀ المتعلّمين» و دروس معارفى ديگرى را كه در آنجا ارائه مى‌شد، درس گرفتم.
پس از پيروزى انقلاب، به دليل تعطيلى‌هاى مكرر و مداوم، بيشتر از درسهاى آزاد حوزه استفاده كردم. شرح لمعه را نزد مرحوم اشتهاردى و ذهنى خواندم. و بخشى از كتاب رسائل نزد جناب آقاى ممدوحى و بخشى ديگر را نزد آقاى تهرانى خواندم. و براى گذراندن درس مكاسب شيخ انصارى، در دروس آقايان صلواتى و ستوده حضور يافتم. بخش عمدهاى از كتاب كفايه را با نوارهاى درسى مرحوم آيت الله فاضل لنكرانى فرا گرفتم و با دوستان مباحثه كردم. همزمان، بدايه را نزد آقاى ممدوحى و نهايه را با درسهاى آقاى مصباح دنبال كردم. البته اين دروس غالباً همراه مباحثه با دوستان بود. كتاب «فلسفتنا» ى شهيد صدر را نيز با نوارهاى درسى آقاى مصباح با دقت خواندم. ايشان آن درس را بسيار عالى ارائه مى‌كرد. در «مؤسسۀ در راه حق» از درسهاى آقاى دكتر احمد احمدى، آيت الله مظاهرى، استاد مصباح در معارف قرآن و فلسفه نيز استفاده كردم. يك سال نيز در درس اسفار آيت الله جوادى شركت كردم كه مجلد ششم را درس مى‌دادند. به تدريج در درس خارج آيت الله منتظرى شركت كردم كه چند سالى ادامه يافت. همچنين مدتى نزد حضرات آيات سيد مهدى روحانى، سيد محسن خرازى و جعفر مرتضى، ابوابى از فقه را (به ترتيب زكات، جهاد و صلات مسافر) خواندم.