85«حفص بن بَختَرِى و هِشام بن حَكَم، هر دو از امام صادق (ع) كه فرمود: براى مُحرم مكروه است كه با لباسش بينياش را از پايين بپوشاند. . .»
4) . روايات محمد بن فضيل كه به مناظرۀ ابويوسف با امام موسى بن جعفر (عليهما السّلام) پرداخته بود، به پوشاندن پيامبر خدا (ص) بعضى از بدنش را با دست اشاره داشت؛
(فَيَسْتُرُ بَعْضَ جَسَدِهِ بِبَعْضٍ وَ رُبَّمَا يَسْتُرُ وَجْهَهُ بِيَدِهِ) .
بنا بر اين، پوشاندن بدن و سايه گرفتن آن اشكالى ندارد؛ چه با حولۀ احرام چه با دست و يا چيز ديگر. آنچه بايد در استظلال اجتناب شود سايه گرفتن بر سر است.
براى استدلال به عدم جواز يا احتياط، ميتوان به روايت قاسمبن صيقلكه به سيرۀ امام جواد (ع) پرداخته بود، استناد كرد؛
«كَانَ يَأْمُرُ بِقَلْعِ الْقُبَّةِ وَ الْحَاجِبَيْنِ إِذَا أَحْرَمَ» . شاهد الْحَاجِبَيْنِ است كه معمولاً بر بدن سايه مياندازد. امام (ع) دستور داده بود علاوه بر قبه، دو طرف محمل را نيز بر دارند تا هيچ سايهاى نباشد.
پاسخ: اولاً اين سيره حكايت از شدت تقواى آن امام بزرگوار دارد وحجيت آن براى مردم قابل تأمل است. ثانياً: روايت ضعيف است. قاسم بن صيقل نه توثيق خاص دارد و نه توثيق عام؛ مانند اين كه در اسناد كامل الزيارات يا تفسير على بن ابراهيم آمده. بنا بر اين روايت مورد اعتماد نيست. 1
فرع سوم. قرار گرفتن زيرسايه ديوار و. . .
در اين مسأله چهار قول وجود دارد؛ برخى از فقها قائل به جواز واحتياط استحبابى هستند، مانند امام خمينى وآيت الله گلپايگانى. برخى جايز مى دانند؛ مانندآيات عظام خامنه اى، مكارم شيرازى و نورى همدانى. برخى احتياط در ترك ميدانند؛ مانندآيت الله خويى و بهجت و برخى ميان سواره وپياده تفاوت قائل شدهاند؛ مانندآيت الله سيستانى.
امام خمينى (قدس سره) : در وقت طى منزل، استظلال به پهلوى محمل، كنارۀ ماشين و هر چيزى كه بالاى سر نباشد، بنابر احتياط ترك شود، اگرچه جايز بودنِ آن، خالى از قوت نيست. 2آيت الله گلپايگانى: احتياط مستحب آن است كه مرد مُحرِم در حال راه رفتن در سايه،