77بنابراين، علاوه بر بسترى كه حج فراهم مىسازد، زائر نيز بايد آمادگىهايى را در درون خود فراهم آورد تا امكان بهره بردن بيشتر از فضاى حج را پيدا كند.
6. سستى در طاعت
از عوامل مهم و بازدارندۀ انسان ازكمال، سستى وكسالت است. قرآن مجيد اين خطر را اينگونه گوشزد مىكند:
( يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا مَا لَكُمْ إِذا قيلَ لَكُمُ انْفِرُوا في سَبيلِ اللهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ أَ رَضيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الآخِرَةِ فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا فِي الآخِرَةِ إِلاَّ قَليلٌ ) . 50
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد! چرا هنگامى كه به شما گفته مىشود: به سوى جهاد در راه خدا حركت كنيد! بر زمين سنگينى مىكنيد (و سستى به خرج مىدهيد) ؟ ! آيا به زندگى دنيا به جاى آخرت راضى شدهايد؟ ! با اين كه متاع زندگى دنيا، در برابر آخرت، جز اندكى نيست!»
و در انتقاد از كسانى كه در عبادت سستى مى كنند، مى فرمايد:
( إِنَّ الْمُنافِقينَ يُخادِعُونَ اللهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى يُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ اللهَ إِلاَّ قَليلاً ) . 51
«منافقان مىخواهند خدا را فريب دهند، در حالى كه او آنها را فريب مىدهد و هنگامى كه به نماز برمىخيزند، با كسالت برمىخيزند و در برابر مردم ريا مىكنند و خدا را جز اندكى ياد نمىنمايند!»
در دعاهاى معصومان (عليهم السلام) ، كسالت و سستى از آسيبهايى دانسته شده كه از آن بايد به خدا پناه برد. از امام صادق (ع) در اين باره چنين نقل شده است:
«اللَّهُمَّ إِنِّيأَعُوذُ بِكَ مِنَالْكَسَل» . 52 «پروردگارا! به تو پناه مى برم از تنبلى و سستى.»
درمان كسالت و سستى با حج
از ويژگىهاى حج، حضور و حركت در مناسك آن است؛ بهگونهاى كه حركت، گاه مقدمه و گاه متن عمل است كه به نمونههايى اشاره مىكنيم:
1. سفر و جا به جايى مقدمهاى است براى حج.
2. براى حضور در ميقات بايستى حركت كرد.
3. حركت از ميقات براى حضور در مكه.
4. حركت در طواف عمره.
5. حركت در سعى عمره.
6. حركت براى رفتن به عرفات.
7. حركت براى كوچ به مشعرالحرام.
8. حركت براى كوچ به منا.
9. حركت مكرر براى رمى جمرات.
10. حركت براى بازگشت به مكه و انجام بقيۀ مناسك.
11. حركت براى انجام طواف زيارت.
12. حركت براى انجام سعى.