124اگر ترديد علاّمۀ مجلسى، به سبب مضامين بلند قسمت پايانى اين دعاست، وجهى براى اين ترديد نيست؛ زيرا مضامين بلند و عرفانى از ائمه (عليهم السلام) در كتاب‌هاى روايى فراوان است و اين بخش از دعاى عرفه به آن‌ها شباهت دارد. در تأييد اين نوشتار، به سخنان برخى از بزرگان و دانشمندان فرزانه اشاره مى‌شود:
* مرحوم مجلسى در كتاب «مرآۀ العقول» به عباراتى از بخش پايانى دعاى عرفه براى اثبات مدعاى خود استدلال كرده و آن را به امام حسين (ع) نسبت مى‌دهد. وى مى‌نويسد:
«وَ فِي كَلاَمِ سَيِّدِ الشُّهَدَاءِ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْحُسَيْنِ - صَلَوَاتُ اللهِ عَلَى جَدِّهِ وَ أَبِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَخِيهِ وَ عَلَيْهِ وَ بَنِيهِ - مَا يُرْشِدُكَ إِلَى هَذَا الْعِيَانِ بَلْ يُغْنِيكَ عَنْ هَذَا الْبَيَانِ حَيْثُ قَالَ فِي دُعَاءِ عَرَفَةَ كَيْفَ يُسْتَدَلُّ عَلَيْكَ بِمَا هُوَ فِي وُجُودِهِ مُفْتَقِرٌ إِلَيْكَ أَ يَكُونُ لِغَيْرِكَ مِنَ الظُّهُورِ مَا لَيْسَ لَكَ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الْمُظْهِرَ لَكَ مَتَى غِبْتَ حَتَّى تَحْتَاجَ إِلَى دَلِيلٍ يَدُلُّ عَلَيْكَ وَ مَتَى بَعُدْتَ حَتَّى تَكُونَ الآثَارُ هِيَ الَّتِي تُوصِلُ إِلَيْكَ عَمِيَتْ عَيْنٌ لا تَرَاكَ وَ لاَ تَزَالُ عَلَيْهَا رَقِيباً وَ خَسِرَتْ صَفْقَةُ عَبْدٍ لَمْ تَجْعَلْ لَهُ مِنْ حُبِّكَ نَصِيباً.
وَ قَالَ أَيْضاً تَعَرَّفْتَ لِكُلِّ شَيْءٍ فَمَا جَهِلَكَ شَيْءٌ.
وَ قَالَ تَعَرَّفْتَ إِلَيَّ فِي كُلِّ شَيْءٍ فَرَأَيْتُكَ ظَاهِراً فِي كُلِّ شَيْءٍ فَأَنْتَ الظَّاهِرُ لِكُلِّ شَيْءٍ» .5
* استاد بزرگوار، آيت الله جوادى آملى در اين مورد مى‌فرمايد:
«قسمت نخست دعاى شريف عرفه را همه نقل كرده‌اند، اما بخش پايانى آن را برخى مانند علاّمۀ مجلسى (قدس سره) نقل نكرده است. از اين رو، بعضى احتمال داده‌اند كه از امام حسين (ع) نباشد. ليكن قرائن و شواهدى بر صدور آن از سالار شهيدان گواهى مى‌دهد:
در بررسى اسناد روايات، آن‌چه اصل است و موضوعيت دارد، صدور آن از امام معصوم (ع) است؛ يعنى يك حديث‌پژوه بايد اطمينان يابد كه محتواى مورد نظرِ وى، از معصوم (ع) صادر شده است. اين اطمينان گاهى از راه وثاقت و اصالت و صداقت راوى به‌دست مى‌آيد، گاهى از راه بلندى محتوا و اتقان متن و گاهى نيز از راه شواهد و قرائن منفصل و متصل. از اين رو، بررسى سندى احاديث از آن جهت مورد توجه قرار مى‌گيرد كه راهى براى حصول اين اطمينان است و به اصطلاح موضوعيت ندارد، بلكه طريقيت دارد.»
ايشان در ادامۀ سخنانشان به بيان چند شاهد و قرينه مى‌پردازند كه به آن‌ها اشاره مى‌شود:
«سيد بن طاووس (قدس سره) كه از بزرگان اماميه است، آن را در كتاب ارزشمند «اقبال الاعمال» نقل كرده و در نقل او هيچ خدشه‌اى نيست. گرچه بر اثر عروض نسيان برخى از نسخه‌نويسان در برخى نسخ دست نويس اقبال، ذيل دعاى عرفه نيامده، ليكن استاد بزرگوار مرحوم علامه شعرانى نوشته‌اند:
در كتابخانۀ آستان قدس رضوى به نسخه‌اى قديمى و معتبر از «اقبال الاعمال» برخوردم كه ذيل دعا در آن آمده است.
محتواى بلند اين دعاى نورانى نشانۀ صدور اين متن از زبان معصوم (ع) است.
بخش آغازين دعاى شريف عرفه محتواى عمومى دارد، مسألت كردن از خدا، در ميان گذاشتن مشكلات با ذات اقدس الهى، حوائج علمى و عينى را از او خواستن و. . . اين‌ها در ساير دعاها نيز هست، ليكن سلطان مباحث دعاى عرفه و كوهان بلند معارف آن، قسمت‌هاى پايانى دعاست كه شباهت محتوايى با سخنان ديگر امام حسين (ع) دارد.»