110مشاهده كرد؛ از جمله مراحل تزكيه (تخليه، تحليه و تجليه) ؛ يعنى پاكسازى باطن و روان از رذايل اخلاق.
از وظايف مشكل و سنگين سالكان الى الله، تطهير نفس و تصفيۀ باطن از رذيلهها و پليدىها و ناپاكىها است. آنان بايد باطنشان را از آلودگى صفات ناراست پاك سازند تا قابل فيضهاى رحمانى در حج باشند.
موانع تا نگردانى ز خود دور
قرآن كريم مىفرمايد: ( . . . وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُود ) ؛80 «امر كرديم به ابراهيم و اسماعيل كه خانه را براى طوافكنندگان، معتكفان، راكعان و ساجدان پاكيزه سازيد.»
« بَيْتِي » كه خداوند آن را با منتسبكردن به خودش شرافت بخشيد، در حقيقت «خانۀ قلب» است. خداوند دستور داد كه آن را از ناپاكى توجّه به غير پاك سازند؛ زيرا آنجا نظرگاه حضرت اوست.
دل به دست آور كه حجّ اكبر است
بايد به ناچار آن را صاف و زلال نمود تا انوار الهى و اسرار رحمانى بر آن معتكف و آرامش و سكينه و وقار بر آن نازل شود. پس از وصول به اين مقام است كه بنده، سجدۀ حقيقى و ركوع واقعى مىكند و با پروردگارش مأنوس شده، به راز و نياز مىپردازد؛ ( اعلم أنّ البيت الذي شرّفه الله بإضافته إلى نفسه و هو بيت القلب في الحقيقة. . . ) .81
در آيه ديگر مىفرمايد: ( ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ) .82