99فرهاد ميرزا 1در اين خصوص چنين مىنويسد:
«بعد از ظهر وقوف عرفات - كه از اركان است - به عمل آورده و عصر بالاى تپۀ عرفات رفتم. در طرف غربى خطيب بالاى شتر خطبه مىخواند وهر دو محمل را پهلوى هم آورده در پاى تپه نگاه داشته بود؛ يعنى محمل شام و محمل مصرى ازدحام مردم بود.»
اصفهانى در مورد مراسم عرفات مى نويسد: 2« بند چادر به چادر متصل است. قيامتى برپا است كه خدا روزى آرزومندان فرمايد! يك سمت آن بيابان وسيع را بساط محملين چيده و يك دامنه كوه را دستگاه بيرق گسترده و اطراف اعزه حجاج و ذوى الاحتشام از ممالك متفرقه خيمه زده يك طرف هم مذبح قرار دارد. . . از امشب بساط جشن وآتشبازى گسترده وبراى تهنيت عيد سعيد، ادارات رسمى از مركز شريف و والى و محملين تا جنرال قونسولگرى دولت على ايران صداى شليك و توپ وغرش آتش بازيهاى هوايى و سرود موزيكان بلند است.»
اعتمادالسلطنه 3نيز دربارۀ روز عيد قربان گزارش مفصل و در عين حال دقيقى دارد:
«بارى طلوع آفتاب عيد اضحى، بايد از مشعر رو به منا رفت. يك ساعت ونيم راه است. منا درميان دو كوه واقع شده است وميدان وسيعى دارد. پيش از ورود چادر حج را در كمال نظم آنجا زدند. البته در اردو هيچ سلطان اين جمعيت و اين چادر نيست. . . . ولى آن دو شب در منا چراغان وآتشبازى هنگامۀ غريبى است، بهاين معنا كه شب يازدهم چراغان شيعه و شب دوازدهم چراغان سنيها است و رؤساى آتش بازى سه دسته است كه جدا جدا شليك مى كنند.»
امينالدوله در اين باره چنين مىنويسد:
«دستۀ اميرحاج شاميكه يكسمت از دوطرف منارههاى مسجد خَيف - كه منا واقع وجناب رسول درآن نماز فرموده - بهتركيب خاصى مفتول بندى كردهبود، وبا چهارصد سوار همراهان خود متوالياند بهتفنگ وتپانچه و سه اراده توپ، شليك مينمودند. دستۀ شريف مكه با پاشاى جده متفقاست؛ دوهزار سرباز نظام، دوازده اراه