100توپ، 24پوندو، ده هزار تفنگچى عرب حربى شليك مينمودند. با اين قسمكه تفنگچيهاى عرب را دردامنۀ كوه منا دسته دسته جا داده بودند ونظام توپخانه در اردو ومفتول بنديها وآتش بازيها دور چادر خودشانبود. . . صداى توپ وتفنگ درميانآنكوه خيلى معركه ميكرد، خاصه شليك نظام كه امسال محض خودنمايى به ترتيب قلعه وجنگ روبهرو شليك ميشد درهيچ جنگ بزرگى اينقدر توپ وتفنگ خالى نشده. . . . ميگويند كه هرساله كه جام كعبه را از طرف سلطان عثمانى نو ميفرستند، متن آن، كه همين منسوج سياه است به كليد دار وبعضى رؤساى خدام واگذار ميشود وكتيب دور كه ازآيات قرآنى وبهخط رقاع زردوزى شده است با پردههاى زردوزى درب خان مقام ابراهيم - عليهالسلام - سهم شريف است.» ¹در طول تاريخ مسألۀ رويت هلال ماه براى تعيين روز عرفه و اعلام عيد قربان؛ چه از لحاظ مذهبى وچه سياسى، مشكلاتى ميان شيعيان و سنيان پديد آورده است. از نظر شيعيان براى رؤيت هلال ماه، چندين نفر لازم بود برخلاف سنيانكه يك يا دو نفر را براى رؤيت كافى مى‌دانستند.

پوشش كعبه

پوشش كعبه از مسائل مهمى بود كه حتى توجه دولت‌ها را بر مى انگيخت؛ بهطوريكه سعى مى‌كردند با ارسال پوششى درخور، براى خود كسب افتخار كنند. پوشش كعبه در دوره‌هاى مختلف تعويض شده و تغيير يافته است. پوشش مكه در زمان نگارش سفرنامۀ اعتمادالسلطنه، توسط او به اين صورت توصيف شده است: ²«از قديم الأيام عادتى است كه همه ساله در موسم حج، از جانب دولت يك پوش سياه از ابريشم، كه همۀ ديوارهاى خانه را احاطه ميكند، از مخمل كه مخصوص مصر است، امير حاج مصر ميآورد و امير حاج مصر هم از امير حاج شام كمتر نيست از دولت مأمور مى شود و يك اراده توپ، با چهارصد سوار مصرى حج مصرى را ميآورند، در نهايت جلال است و از جانب محمد على پاشا مأمور مى شود. ميتوان گفت كه اكثر