133(تذكرۀ المتقين، صص3 و 4)
- حكيم ناصر خسرو قباديانى نيز در قصيدهاى بسيار زيبا با مطلع:
«حاجيان آمدند با تعظيم شاكر از رحمت خداى رحيم»
به اين مورد اشاره كرده است و در بيتهايى متعدد، رسيدن به كُنه عبادات و اعمال حج را شرطِ اصلى پذيرفته شدنِ حجِ انسان دانسته. وى با بيان مناظرهاى كه بين خودش و يكى از دوستانش كه از سفر خانۀ خدا بازگشته، به راه انداخته اين موارد ظريف را يادآورى نموده و چهرۀ حقيقى حج را به نمايش گذارده است:
بازگو تا چگونه داشته اى t حرمت آن بزرگوار حريم؟
چون همى خواستى گرفت احرام چه نيت كردى اندرآن تحريم؟
جمله بر خود حرام كرده بُدى هرچه مادون كردگار قديم؟
گفت: نى، گفتمش زدى لبيك از سر علم و از سرت تعظيم،
مى شنيدى نداى حقّ و، جواب باز دادى چنان كه داد كليم؟
گفت: نى، گفتمش چو در عرفات ايستادى و، يافتى تقديم،
عارف حق شدى و مُنكِر خويش؟ به تو از معرفت رسيد نسيم؟
گفت: نى، گفتمش چو مى كُشتى گوسفند از پى يسير و يتيم
قرب خود ديدى اول و كردى قتل و قربان نفس شوم لئيم
گفت: نى، گفتمش چو مى رفتى در حرم همچو اهل كهف و رقيم،
ايمن از شر نفس خود بودى و ز غم فرقت و عذاب جحيم؟
گفت: از اين باب هر چه گفتى تو من ندانسته ام صحيح و سقيم
گفتم: اى دوست، پس نكردى حج نشدى در مقام محو مقيم
رفته اى مكه ديده، آمده باز محنت باديه خريده به سيم
گر تو خواهى كه حج كنى، پس از اين اين چنين كن كه كردمت تعليم
(ديوان ناصر خسرو، ص300)
از ديگر مواردى كه آيت الله بهارى بر آن تأكيد كردهاند، بريدن از تعلّقات و بهويژه اهل و عيال در هنگام رفتن به سفر حج است.