49
توسعة حرمين شريفين
«قصّۀ التوسعۀ الكبرى» عنوان كتابى است كه «حامد عباس» آن را نگاشته و از سوى مجموعۀ «بن لادن السعوديه» با نظارت و اشراف «يحيى محمد بن لادن» و «خلف احمد عاشور آل سيبيه» ، به سال 1416ق. در جده چاپ شده است. اين كتاب در قطع رحلى، همراه با تصاوير و نقشههاى رنگى متعدد از آثار مكۀ مكرمه و مدينۀ منوره و توسعۀ اين دو شهر مقدس بوده و در چهار باب سامان يافته كه هر باب سه فصل دارد و در 553 صفحه تأليف و به سه زبان انگليسى، فرانسوى و اسپانيولى برگردان شده است.
گفتنى است، مجموعۀ «بن لادن» از شركتها و مؤسساتى است كه مأموريت توسعۀ حرمين شريفين را بر عهده داشته و در حقيقت اين كتاب شرح اين عملكرد و مأموريت همراه با بيان مسائل تاريخى است.
كتاب ياد شده، با چند آيه در بارۀ تعمير مساجد و اهميت آن، همراه با تفسير وحديث و يك اهدا و نيز مقدمهاى از ناشر و مؤلف آغاز مىگردد.
در ديباچه كه مهندس بكر محمد بن لادن، رييس مجموعۀ بن لادن السعوديه آن را نگاشته، از چگونگى آغاز اين مأموريت و چگونگى انجام آن و نيز حمايتها و نظارتهاى شاه وقت عربستان سخن گفته است.
در مقدمه كه با قلم خلف احمد عاشور، ناظر كلّ مجموعۀ بن لادن و توابع آن در مدينۀ منوره، با عنوان «شهادتى براى تاريخ» تحرير شده، از اهميت و ارزش فراوان امر توسعه و ضرورت جدّى آن براى فراهم ساختن راحتى و آسايش زائران سخن گفته شده و مأموريتهاى جانبى در كنار توسعۀ حرم در خدمت به زائران چنين عنوان گشته است:
1. گسترش حرمين شريفين و ارائۀ خدمات كامل؛ اعم از احداث ميدانها و خيابانهاى اصلى و ساير خدمات رفاهى براى عبور و مرور.
2. خدمات اضطرارى؛ از جمله آب و برق كه در هر وضعيتى موجود بوده و نيازهاى فورى ضرورى را برطرف نمايد.
3. به كار بردن سنگهاى مرمر خنك كننده در تمامى ميادين وسطوح، بهويژه در مطاف كه اين امر براى راحتى نمازگزاران و آزار نرساندن گرماى شديد در هنگام ظهر به آنان، انجام مىگردد.
4. ايجاد شبكههاى راديو و تلوزيون در حرمين شريفين براى انعكاس مراسم.
5. تشكيل دو گروه به رياست شاهزاده امير ماجد بن عبدالعزيز، امير منطقۀ مكۀ مكرمه و در مدينه به رياست شاهزاده امير عبد المجيد بن عبد العزيز، امير منطقۀ مدينه و عضويت دو امين در دو شهر و مهندس بكر محمد عوض بن لادن، رييس مجلس ادارۀ مجموعۀ بن لادن السعوديه مأمور توسعۀ حرمين براى اشراف و مديريت و تضمين انجام خدمات رفاهى در اطراف حرمين شريفين.
در پايان اين مقدمه آمده است: «چون مجموعۀ بن لادن السعوديه» پىگير بود كه اين شناسنامه به صورت كامل و مختصر فراهم گردد، امر نگارش آن را به عهدۀ يكى از نويسندگان برجستۀ آن سرزمين به نام «حامد عباس» قرار داد.
پس از آن، حامد عباس مقدمهاى نوشت كه در آن از چگونگى مأموريت خود براى نگارش كتاب و نيز اهميت امر توسعه و تلاشهاى فراوان مسؤولان نظام در توسعۀ حرمين شريفين و ديگر نقاط سخن به ميان آورد.
در خلاصه گفتارى كه پس از آن، در 10 بند آمده، اشارۀ مختصرى به موضوعات مورد بحث در كتاب، در بارۀ چگونگى توجه مسؤولان عربستان بر توسعۀ حرمين و نيز مشاعر مقدس در عرفات، منا، مزدلفه و ديگر مساجد و جادههاى ارتباطى خانۀ كعبه، مطاف، زمزم و نيز مراكز سير توسعۀ حرمين در طول تاريخ و توسعههاى سعودى و زمان آغاز آن اشاره شده است.