45
نزول آي قرآن در شأن وى
وقتى عبد الله بن سلام مسلمان شد، بر يهود گران آمد و آنان پيوسته درصدد بودند كه با وى مرتبط شده، از او بخواهند كه اسلامش را انكار كند. اين آيۀ مباركه در همين زمينه، نازل شد:
( يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبالاً وَدُّوا ما عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضاءُ مِنْ أَفْواهِهِمْ وَ ما تُخْفي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآياتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُون ) .19
«اى مؤمنان! بيگانگان را همراز خود مگيريد، چه آنها از هيچ گونه آسيبرسانى در حق شما كوتاهى نمىكنند. دوست دارند شما در رنج باشيد. همانا دشمنى از گفتارشان پيداست، و كينهاى كه دلشان نهان مىدارد بزرگتر است. به راستى ما آيات را براى شما بيان كرديم اگر انديشه كنيد.»
راوى رسول الله (ص)
عبدالله بن سلام، راوى صادق پيامبر (ص) بود و روايات فراوانى را از پيامبرخدا در سينۀ خود داشته و در هر مجلسى آنها را بيان مىكرد. بدين روى، در كتب روايى معتبر، عبدالله بن سلام، از راويان برجستۀ پيامبر خدا (ص) معرفى گرديده است.
براى نمونه، دو - سه روايت را كه او از پيامبر نقل كرده، مىآوريم:
«
عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ سَلامٍ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ - صَلى الله عليه [وآله] وسلم يَقُولُ: مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الوُضُوءَ، ثُمَّ قَامَ يَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، أَوْ أَرْبَعًا، شَكَّ سَهْلٌ، يُحْسِنُ فِيهِمَا الركوع وَالْخُشُوعَ، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ اللهَ غَفَرَ لَهُ » .20
«عبدالله بن سلام گويد: شنيدم از پيامبر خدا - درود خدا بر او باد - كه مىفرمود: هر كس وضو بگيرد و وضويى نيكو بگيرد، سپس قيام كرده، دو يا چهار ركعت نماز بگزارد و ركوع درستى انجام دهد و با خشوع و حضور قلب نماز را اقامه كند، سپس از خداوند طلب مغفرت نمايد، خداوند همۀ گناهانش را مىبخشد.»
«
وَعَن عَبدِالله بن سلام، انه قال: قال النبي - صلّي الله عليه [وآله] و سلّم: الحياء من الإيمان و لا اِيمان لمن لا حياء له » .21
«عبدالله بن سلام نقل كرده كه پيامبرخدا فرمودند: حيا نشانۀ ايمان است و ايمان ندارد كسى كه حيا ندارد.»
«
وعَن عَبدِالله بن سلام: إنّ النّبي - صلّي الله عليه [وآله] و سلّم قال: خير النساء من تسرّك إذا أبصرت و تطيعك إذا أمرت و تحفظ غيبتك في نفسها و مالك » .22
«عبدالله بن سلام از پيامبرخدا (ص) نقل كرده كه فرمود: بهترين زن آن است كه خوشنودت سازد آنگاه كه به او مىنگرى و اطاعتت كند آنگاه كه فرمانش مىدهى و در غياب تو خود را برايت حفظ كند و نگاهبان مالت باشد.»
عبد الله بن سلام همچنين روايات بسيارى در زمينههاى مختلف از پيغمبرخدا (ص) نقل كرده است؛ از جمله اينكه در سلسله راويان غدير خم و فضايل على (ع) ، به صورت مبسوط منعكس است كه به جهت خوددارى از طولانى شدن بحث، از اشاره به آنها صرف نظر كرده و خوانندگان را به كتب تاريخى در اين زمينه ارجاع مىدهم.
مدافع خلافت
در كارنامۀ زندگى عبد الله بن سلام، همگامى با على (ع) ، پس از رحلت پيامبر خدا (ص) ، انعكاس كامل دارد. ولى در ماجراى انقلاب مردم عليه عثمان، از اينكه خليفه كشى در ميان مسلمانان رايج شود، به شدت بيمناك بود و مردم را از آن بر حذر مىداشت.