38سازنده است و اميدواريم به تدريج با بحث و اِقناع يكديگر به توفيقاتى دست يابيم. من با وليعهد عربستان در مورد تمام اين موضوعات، در نشست هاى خصوصى و دوستانه اى كه با هم داشتيم، صحبت كردم و به تدريج وضع بهتر مى شود.
متأسّفانه در سال هاى گذشته ميان ايران و عربستان در سطح محافل علمى، دينى و مذهبى، ارتباطى وجود نداشته و از اين رهگذر خسارات زيادى متوجه ما شده است. بفرماييد نظر شما در اين باره چيست؟ چه ميزان براى تحقّق اين ارتباط، اهميّت قائليد و چه پيشنهادى داريد؟
آقاى هاشمى : همينطور است. در حال حاضر آن مقدار كه ما در سطح ارتباط ميان رجال دولتى و سياسى، به عربستان نزديك شده ايم، از لحاظ علمى - چه نيروهاى علمى دانشگاه و چه علماى دينى - نزديكى خاصّى رخ نداده است. به نظر من بايد برنامهاى تنظيم شود كه علما با يكديگر ملاقات كنند و دور از تعصّبات به گفتگو بپردازند و ديدگاههايشان را به هم نزديك كنند. علماى ايران و عربستان در كشورهاى خودشان منشأ اثر بوده اند و لزوم تقارن و تقارب ميان اين دو گروه از علما احساس مى شود. پشتوانه روابط سياسى و اقتصادى كه ميان ما و عربستان وجود دارد، همكارى هاى دينى است و حج براى تحقّق اين امر، موقعيّت مناسبى است. علمايى كه از ايران همهساله به حج مى روند، بايد به گونهاى برنامه ريزى كنند كه با علماى عرب، رابطه برقرار شود و از آنها براى سفر به ايران و ديدار از شهرهايى همچون قم و مشهد و بازديد از حوزه ها و دانشگاه هاى ما دعوت به عمل آورند. من هنوز اثر ديدارهايى را كه از دانشگاهها و مراكز علمى عربستان داشتهام، در وجودم احساس مى كنم و حتّى گاه تشديد و تقويت مى شود . . .
اظهارات توهين آميز خطيب نماز جمعه مسجدالنبى در حضور آقاى هاشمى
جناب آقاى هاشمى! به هنگام حضور حضرت عالى در مدينه منوّره و شركتتان در نماز جمعه، خطيب جمعه، مطالب نابجا و اهانتهايى را در صحبت هايش داشت كه با عكس العمل حضرت عالى روبرو شد. اگر صلاح مى دانيد، مايليم كه براى ثبت در تاريخ اصل ماجرا را از زبان شما بشنويم.
آقاى هاشمى : بله. آن ماجرا تلخ و داراى عاقبت شيرينى بود. ما آن روز با خستگىِ زيادِ ناشى از سفر، خودمان را به نماز جمعه رسانديم و انگيزه اى جز كمك به وحدت و نزديكى نداشتيم. طبق معمول براى استماع خطبه ها نشستيم; ولى خطيب جمعه در خلال صحبت هايش حرف هاى نادرستى زد. در كنار من يكى از وزراى كابينه عربستان نشسته بود. من به ايشان كه معمولاً با من همراهى مى كرد، گفتم :
با توجّه به حرف هاى اين آقا، ما ديگر نمى توانيم پشت سر ايشان نماز بخوانيم. وزير مربوطه هم جواب داد: من هم توجيهى براى اين كار نمى بينم.
من شك داشتم كه آيا خطيب مزبور، اصلا متوجّه ورود من شد، يا نه؟ چون مسجد مملو از جمعيّت بود و جايى را براى ما از قبل خالى نگاه داشته بودند. برخاستيم و به اتاقى كه متعلّق به حرم بود و براى استراحت ما در نظر گرفته بودند، رفتيم و نماز خودمان را در جمع ايرانيان و عرب هايى كه همراه ما به اتاق آمدند، خوانديم. من ديگر كلمه اى در اين باب به زبان نياوردم. بعد يكى از آقايان اهل علم كه در شمار متولّيان حرم بود، نزد من آمد و گفت :
ايشان عادتش اين است و بدون در نظرگرفتن سياست دولت به نحو خودسرانه اى حرف مى زند. شما به دل نگيريد و مطمئن باشيد اين كار را بى جواب نخواهيم گذاشت و احساس مى كنيم به ما هم اهانت شده است. در سنّت ما اهانت به ميهمان، جرم بدى محسوب مى شود.
به هتل كه رفتيم، آقاى «اميرعبدالله» تلفنى با من تماس گرفت و به نحو مؤكّدى اظهار تأسّف كرد و سخنان خطيب جمعه را يك خودسرى آشكار و اهانت به مقامات سعودى خواند. من سعى كردم عصبانيّت وليعهد عربستان را كاهش دهم. گفتم :
ما حالت هاى علما و روحانيّت را بيشتر از شما مى شناسيم و مى دانيم كه در ميان آنان از اين اتفاقّات مى افتد! ايشان دوباره تأكيد كرد كه شما بعداً شاهد خواهيد بود كه ما تحمّل نخواهيم كرد كه ميهمانمان مورد اهانت قرار گيرد و خلاف سياستمان عمل شود. واقعاً هم به اين قولشان وفا كردند; با آنكه ما از آنها نخواسته بوديم كه اين قضيّه را دنبال كنند.
دوستىهايى كه بايد بماند
) www. hamshahrionline. ir(
هاشمى رفسنجانى كه در سفرى 10روزه در عربستان سعودى به سر مىبرد، طولانىترين سفر مقامى ايرانى را در اين كشور تجربه مىكند، فرصتى كه او هر روز خبرى دربارۀ بهبود روابط اعلام مىكند؛ روز گذشته خبر از دستور پادشاه عربستان براى مقابله با رفتارهاى افراطيون عليه شيعيان در شهرهاى مكه و مدينه را داد و ديشب نيز در جوار حرم نبوى9 خبر داد كه «بقيع بهزودى احيا خواهد شد.» وى اين خبر را در قبرستان بقيع، در دقايق پايانىِ يكشنبه شب، پس از آنكه به دستور مستقيم ملك عبدالله شاه عربستان براى اولين بار زائران زن حاضر در حرم مطهر رسول گرامى9 توفيق حضور در كنار ائمه بقيع: را يافتند، داد.