40
نمونه هاى افشارى - زندى در بايگانى هاى عثمانى
از دورۀ افشاريه تعداد اندكى سند را تنها به عنوان نمونه معرفى مى كنيم:
1. توافقنامۀ دولت عثمانى و نادرشاه، پادشاه ايران، براى تأمين امنيت و سلام حجاج در مسير حج.
Tarih hicri.)1156( HAT
-3/92/ D 2. سندى دال بر آن كه والى بغداد محمد پاشا، مصطفى افندى را به عنوان ايلچى خود فرستاده و درخصوص امور حج با مقامات ايرانى مذاكره نمود.
Tarih hicri)1159( HAT
-4-3 125. عهدنامۀ احمد پاشا درخصوص برقرارى امنيت راههاى حج در زمان حركت حجاج در مسير ايران - بغداد - شام، تحت نظارت امير الحاج، عدم اخذ ماليات از حجاج ايران درصورتى كه مالالتجارهاى به همراه نداشته باشند و رفتار نيكو با زائران مكه.
Tarih hicri.)1159( HAT
-24. شكايت حجاج ايرانى مبنى بر اخذ ماليات از ايشان، به رغم مغايرت با احكام معامله و عدم تحويل اموال باقى مانده از حجاج ثروتمند ايرانى كه در بغداد و بصره به خاطر وبا مرده بودند، به ورثه ايشان و امر سلطان عثمانى در ارائۀ تسهيلات به حجاج هندوستان و تركستان و حجاج ايرانى.
Tarih hicri.)1189( HAT
-6/2025. ارسال مكتوبى به دولت ايران درخصوص بيان هدف دولت عثمانى از ارسال قواى نظامى دولت عليه به طرف بغداد و بصره به خاطر تأمين امنيت حجاج، تجار و مسافران و بدين وسيله جلوگيرى از بروز حوادث در مرزهاى طرفين.
Tarih hicri.)1189( HAT
-6/202/ A 6. در جواب نامه سفير زند على خان، عبدالله بيگ آمده است كه شكايات ايرانيان بى پايه و اساس است و حقوق حجاج، زوار و ايلچىهايى كه از راه شام - بغداد رفت و آمد دارند، مراعات مىشود.
Tarih hicri.)1189( HAT
-7/2187. بيانات و توصيههاى عبدالله بيگ سفير ايران درخصوص تأمين امنيت رفت و آمد حجاج ايرانى در قلمرو دولت عليه و ضبط اموال باقى مانده از حجاج ايرانى، كه در سفر مكه وفات يافته بودند، از طرف والى بغداد، عمر پاشا.
Tarih hicri.1199,HAT/201/6B
فهرست اسناد دورۀ قاجار7
سندى در خصوص عدم اخذ ماليات اضافى از حجاج ايرانى.
Tarihi hicri.1205, HAT, 94, 3833
مكتوبى داير بر سهولت امور حجاج و عدم اخذ ماليات از ايشان از جانب آقا محمد خان قاجار كه در اين باره صادر كرده بود، خطاب به شريف مكه.
Tarihi hicri.1210, HAT, 6696/161
خبر قيام عجمها عليه آل سعود (وهابى ها) كه به مشهد شريفين تجاوز نموده بودند و نگرانى والى بغداد از احتمال وقوع آن و تأكيد بر دوستى با ايرانيان به خاطر محافظت بغداد دست وهابيان و ايرانيها.
Tarihi hicri.1217, HAT, 94,3816
Tarih h.1221, HAT, 161.6709
سندى دربارۀ حج اكبر شدنِ سال و اخذ ماليات «حزمه» كه تا آن دوره رايج بود و منع آن از جانب مأموران محمدعلى پاشا.
Tarihi h.1223, HAT, /345 19690
هشدار امير صرّه درخصوص توقيف قافلۀ حج و صرّه در حمص و احتمال غارت آن از طرف مير بشير و نيروهاى قزلباش در اطراف شام.
Tarihi h.1237, HAT, /20641/385A
خبر يغما و چپاول حجاج ايرانى در مملكت عثمانى و اداى حرمت نسبت به آنان.
Tarihi h.1238, HAT, 80/3,
25 Tarihi h, 1239, HAT, 27133/550
هشدار و منع حجاج ايرانى از طرف والى شام از انجام اعمال مغاير سنت در حال طواف و اداى نماز در شهر مكه.
Tarihi h, /25RA, 1240, HAT, /27133/550. C