211علم و فعاليتهاى سياسى، براى مردم جا وا، بسيار مهم است. در اندونزى رفتن به چند مكان، حكم رفتن به مكه را دارد. براى نمونه، مردم شهر كونينگان. . . معتقدند هركس سه مرتبه به كوه چيرماى برود، ثواب آن، مانند رفتن به مكه است. باور مردم مادورا نيز آن است كه هركس توان رفتن به مكه را ندارد، كافى است كوه سنگى امپر را زيارت كند تا از ثواب مكه برخوردار شود. و همين باور و اعتقاد، در شمال جزيرۀ سولاوسى در مورد رفتن به كوه. . . . در روز عيد قربان، وجود دارد .
حج، عملى عبادى - فرهنگى
حج در نظر مردم اندونزى، علاوه بر اينكه عملى عبادى است، در آموزش علم نيز داراى نقش اهميت فراوان است.
مكه و مدينه، براى مردم اندونزى، جايى است براى جستجوى خالق هستى و آموختن علوم اسلامى.
آيين اسلام، در قرن 17م. از عربستان و هندوستان، به اندونزى واردشد. با اينكه مردم اندونزى در قبول اسلام، از هندوستان نيز تأثير پذيرفتند، اما شهرهاى مكه و مدينه براى آنها اولين و مهمترين مكانهاى مذهبى محسوب مىشود.
اكنون به نام افرادى اشاره مىكنيم كه براى حجگزاردن و نيز آموختن علم، به مكه سفر كردند:
- شيخ يوسف مكسرى، در سال 1649 به مكه رفت و در سال 1670 به اندونزى باز گشت. او در مكه، از محضر علماى بسيارى به خصوص در زمينۀ تصوّف علم آموخت و مدرك فرقۀ خلوتيه (از طريقتهاى مهم تصوف) را گرفت و اجازه يافت در مورد اين طريقت، در اندونزى تدريس كند.
- عبد رئوف اسنكلى، عالم ديگرى است كه در مكه درس دين آموخت. او نيز مانند يوسف مكسرى، در مكه تصوف را آموخت و به اندونزى باز گشت. عبد رئوف اسنكلى در اندونزى مبلّغى براى طريقت شتريه شد و تفسير جلالين را ترجمه