87حسن نويان او را محاصره كرده بعد از تسخير بكشت (مجالس المؤمنين، 2/293) .
امير چوپان و حرمين
منابع تاريخى از ارتباط امير چوپان با حرمين فراوان سخن گفته‌اند. اين امير چوپان از سال 688 در خدمت ارغون خان مغول درآمد و بعدها در كنار غازان خان و الجايتو بود تا آن كه زمان ابوسعيد رتبتى بلند يافت، اما اندكى بعد مورد خشم وى قرار گرفت و در محرم 728 در حالى كه نزد غياث الدين كرت گريخته بود، توسط وى - و طبعاً براى خوشخدمتى به ابوسعيد - كشته شد. شايد لازم باشد اشاره كنيم كه اين زمان در ايران بزرگ سلطان ابوسعيد و در شامات الملك الناصر مملوكى حكومت مى‌كردند و روابط كم و بيش خوبى داشتند. داستان مناسبات‌آنان، بخش مهمى ازسياست خارجى ايران را در آن دوره تشكيل مى‌دهد (نك: دين و دولت در ايران عهد مغول، بيانى، - تهران 1375 - صص1037 - 1056) .
خدمات وى به حجاج و تلاش‌هايى كه براى آب مكه داشت و همين‌طور انفاقات فراوان او در اين شهر، خاطراتى خوش از وى در منابع تاريخى برجاى گذاشته است. اين خدمات چندان مفصل بود كه بخشى از آن‌ها را در همين منبع (1/394) مى‌توان ملاحظه كرد. اجراى يك طرح چهارماهه براى تأمين آب مكه، از اقدامات وى بود كه خشم سلطان مملوكى را به دنبال داشت. اما او نمى‌توانست كارى انجام دهد.
مقريزى از تلاش وى براى بازسازى چشمۀ عرفه در سال 726 سخن گفته است (السلوك: 2/1، ص 275؛ اتحاف الورى:
4/527) .
وى همان سال چشمۀ بازان را هم در مكه بازسازى كرد كه براى مكيان بسيار مفيد افتاد؛ چون واقعاً به آن نيازمند بودند (اتحاف: 3/46؛ شفاء الغرام: 1/347؛ السلوك:2/1، ص 275) . اين زمان شمار حجاج عراقى افزون شده بود و مكه در وقت آمدن حجاج، در مضيقۀ آب بود. آن وقت مردم هر ظرف آب را در ايام حج به ده درهم مسعودى مى‌خريدند. امير چوپان خواست خدمتى بكند كه او را به بازگشايى اين چاهِ تعطيل شده راهنمايى كردند. وى يكى از افراد مورد وثوقش را مأمور كرده، پنجاه هزار دينار به او داد و او را به مكه فرستاد. اين شخص، وقتى مناسك حج را به سرانجام رساند، به سراغ چشمۀ عرفه رفت.