82بستن دروغ به طاشتكين كشتند (تاريخ الاسلام ذهبى، 41/95) . ذهبى جاى ديگرى هم از روى تعصب در بارۀ طاشتكين نوشته است: «و كان شيعياً جاهلاً» (43/92) .
جمال الدين جواد اصفهانى
از كسانى‌كه خدمات فراوانى به مكه و مدينه و حجاج كرد، ابوجعفر جمال‌الدين محمدبن على‌بن ابو منصور اصفهانىِ موصلى بود. شرح حال مفصل اين وزير را ابن خلكان آورده و گفته است كه جدّش ابو منصور در خدمت ملكشاه سلجوقى بود.
جمال‌الدين خود در خدمت محمودبن محمدبن ملكشاه بود. زمانى كه اتابك زنگى بن آق سنقر بر موصل و نواحى آن حاكم شد، اين جمال الدين به خدمت وى درآمد. در زمان سيف الدين غازى، پسر اتابك زنگى، وى به وزارت رسيد و از آن پس، به دليل بخشندگى‌هاى فراوانش، لقب «جواد» يافت. به جز تعمير مسير آب عرفات، ساخت ديوار مدينه هم از كارهاى اوست. هر سال اموال زيادى هم براى فقراى حرمين مى‌فرستاد. با روى كار آمدن قطب‌الدين مودود، برادر سيف‌الدين غازى، وى زندانى و در قلعۀ موصل حبس شد تا آن‌كه در دهۀ آخر شعبان يا اوايل رمضان سال 559 درگذشت. جنازه‌اش ابتدا در موصل دفن شد، اما در ميانۀ 560، او را به مكه برده طوافش دادند. آنگاه به مدينه برده، اطراف حجرۀ پيامبر صلى الله عليه و آله گرداندند و سپس دفن كردند. پسرش جلال الدين هم از امرا و ادباى به‌نام بود كه در دنيسر مرد و جسدش را هم به مدينه منتقل كرده در قبر پدر دفن نمودند (وفات: 143 - 146) . شرح حال مفصل‌ترِ وى را تقى الدين مكى در العقد الثمين (2/212، 217) آورده است.
صاحب اتحاف (2/514) نوشته است كه در سال 549 اين وزير، پنج هزار درهم همراه حاجبش به مكه فرستاد تا براى بازسازى طلاها و نقره‌هاى كعبه و اركان آن هزينه شود. همو در سال 550 درِ جديدى براى كعبه، كه با نقره و طلا زينت داده شده بود، نصب كرد (اتحاف: 515/2) . در سال 551 هم آب عرفات را تعمير كرد و پول زيادى به اعراب بنى سعيه داد تا آب را به روى حجاج نبندند (اتحاف: 2/518) . وى قبة العباس را كه روى زمزم بود، ساخت، كه تا سال 807 برقرار بود و آن سال تخريب و بازسازى شد (اتحاف: 3/443) . به گزارش صاحب اتحاف (2/527) و جزيرى، زمانى كه وى در سال 559 درگذشت، تابوت او را به عرفه برده و مكيان در آنجا اجتماع