145نويسنده بوده، كه به اعتراف دانشمندان غربى، در نوع خود موضوعى بديع است. نويسنده در اين رساله كوشيده است تا اهميت حفظ ارزشهاى سنّتى را نشان دهد و بر آن تأكيد كند. به نظر وى، مسلمانان نبايد خود را در برابر مظاهر تمدن غرب ببازند، بلكه بايد بكوشند اصالتهاى اسلامى ديرين خود را حفظ كنند.
در اين رساله، براى بهبود نظام حج و به ويژه توجه به شهرها و اردوگاههاى چادرى، كه در آن ايام برپا مىشود، نويسنده پيشنهادهايى را كه حاكى از ديدگاههاى شخصى خود و البته مبتنى بر تحقيقات چندسالهاش در مركز تحقيقات حج عربستان است، را ارائه مىكند كه در خور توجه است؛ از جمله، توجه هرچه بيشتر به حركت پيادهها و سرمايهگذارى در اين زمينه و كاستن از ازدحام ماشينها در مسير، شبكههاى خدمات رسانى به زائران و چگونگى جلوگيرى از خطرات ناشى از ازدحام بيش از اندازه و حتى كنترل جمعيت حاجيانى كه همه ساله به حج مىآيند و اولويت دادن به سالمندان و كسانى كه نخستين سفر آنان به اين سرزمين وحى است و نيز محافظت از چادرها در برابر آتشسوزى و بررسى مسائل بهداشتى آنها و توجه به راحتى حجاج و. . .
البته از آنجا كه تاريخِ نگارش اين رساله، به حدود 25 سال پيش برمىگردد، چه بسا بسيارى از اين پيشنهادها عملى شده و يا بعضى هم مورد غفلت قرار گرفته است كه شايد ترجمۀ اين اثر، باعث توجه دوباره به آن گردد.
به هر حال، همانگونه كه گذشت، اصل رساله به زبان آلمانى بوده، ليكن بعدها به صورت دو زبانه؛ آلمانى و انگليسى، به چاپ رسيده و خلاصهاى از كل مطالب در انتهاى كتاب به سه زبان آلمانى، انگليسى و عربى درج گرديده است. اين كتاب در پنج فصل تنظيم شده كه عناوين آن عبارتاند از:
1 - حج
1 - 1 تاريخچه و منشأ حج
2 - 1 تقويم اسلامى
3 - 1 حج پيامبر صلى الله عليه و آله (حجّة الوداع)
4 - 1 سازماندهى حج
5 - 1 جغرافياى مناطق زيارتى
6 - 1 بررسى روند نوعى يك حج مدرن
7 - 1 جدول حركتهاى اصلى حج
8 - 1 نمودار اين حركت ها
9 - 1 نقشههاى هوايى منطقه حج
2 - شهرهاى چادرى حج
1 - 2 عرفات