107شيخ على جبل عاملى (1003/1103) در سال سه بار به زيارت حج مشرف شد كه يك مورد آن در 1033 از راه شام بود. در اين سفر شيخ حر عاملى هم با آنان همسفر بود. او مى‌گويد: كاروان شام دو گروه بودند؛ مقاطره و شعاره. مقاطره كسانى بودند كه سواره حركت مى‌كردند و شعاره افرادى بودند كه در جلو و عقب و چپ و راست سواره‌ها، پياده مى‌رفتند. شيخ حر و شيخ على جبل عاملى نيز شعاره بودند. 1معصوم بيگ نيز كه پيش‌تر از او ياد كرديم، از مسير شام به‌سمت حجاز حركت كرده بود.
در سندى كه در خصوص راه معصوم بيگ، خطاب به بيگلربيگى وان نوشته شده، چنين آمده است:
«معصوم بيگ در مسير حركت خود از وان به شهرهاى دياربكر، حلب و شام، از ظلم و آزار مردم بر حذر داشته شده، جهت تأمين خورد و خوراك وى، سربازانى كاملاً مسلح به همراهش فرستاده شود.»
(/679aC72/) ,2052 ,319. S,/7/1MD
پيش‌تر اشاره شد كه عثمانى‌ها از روابط ميان حجاج شيعۀ ايرانى با شيعيان ساكن در قلمرو عثمانى، در حين عبور از مسير حج، بسيار هراسان بودند. از اين‌رو، عثمانيان مسير بغداد - بصره را در زمان‌هاى مختلف براى حجاج ايرانى ممنوع مى‌كردند و ايرانيان را مجبور مى‌كردند تا از راه رسمى حج؛ شام، قاهره و يمن به مكه بروند. به خصوص با مرگ شاه طهماسب، گذرگاه لحسا نه تنها بر روى حجاج ايرانى، بلكه براى تمامى‌حجاج مسدود شد. با وجود مسدود شدن اين راه، دولت عثمانى نتوانست از ورود جاسوسان صفوى به قلمرو عثمانى ممانعت به عمل آورد. در سندى به تاريخ 989، از مورد اتهام به جرم خريد فرماندهان عثمانى در طول مرزهاى اين دولت با صفويان و ايجاد اغتشاش در بين زائران مكه در مراسم حج سخن به ميان آمده است. 889,24/571/855MD
3. مسير بغداد
از سمت بغداد دو راه براى حج بود؛ يكى به راه جبل از كوفه با گذرى از بيابان طولانى ميان سوريه و عراق به مكه و ديگرى از طريق موصل و حلب در حاشيۀ فرات شمالى و سپس مسير به سمت غرب مى‌رفت و به حلب و شام رسيده، از آنجا همراه محمل شام به مدينه مى‌رسيد.