151يهوديان بيشتر در حجاز و يمن مستقر بوده‌اند و در حجاز، شهر يثرب و اطراف آن‌بزرگ‌ترين مركزيهوديان‌به شمار مى‌رفته است وبسيارى‌از آنان در نواحى حاصل‌خيز «تيماء» و «خيبر» سكونت داشته‌اند. يهوديان حجاز، مانند عرب‌ها به قبيله‌ها و عشاير تقسيم شده بودند؛ از جملۀ آن‌ها قبيلۀ بنونضير، بنى‌قريظه، بنى‌قينقاع، بنونبهل و بنو ثعلب بوده‌اند و بنوقريظه و بنونضير خود را از فرزندان كاهن‌بن هارون‌بن عمران مى‌دانستند. آنان به همين نسبِ بلندِ خود، بر ديگر يهود عرب افتخار مى‌كردند. بنوقينقاع ساكن شهر مدينه بودند و به زرگرى اشتغال داشتند و يهوديان خيبر و بنوقريظه به شغل كشاورزى و تجارت مى‌پرداختند. ظاهراً يهوديان در آغاز، در شهر يثرب و اطراف بر ديگران برترى داشتند ليكن پس از آن‌كه قبايل اوس و خزرج از جنوب به آن شهر مهاجرت كردند، نفوذ يهود رو به ضعف نهاد و براى حفظ ثروت و زندگى خود خراج‌گزار قبايل عرب شدند، ولى يهود خيبر ظاهراً مستقل بودند.
اهميت يهود نزد قريش
براى اين‌كه قدر و منزلت يهود نزد عرب جاهلى روشن شود و از تأثير سخن آنان در ميان مردمان اطراف خود و پيشگويى‌ها و نظر آنان در مورد رسالت انبيا و. . . آگاه شويم، لازم است به واقعه‌اى كه در آغاز بعثتِ پيامبر رخ داد، اشاره كنيم:
نضربن حارث كه از شياطين قريش بود، در گردهمايى و نشستى كه با آنان داشت، به سران قريش گفت: اى مردمان قريش، كارى بزرگ و امرى سترگ به‌شما وارد شده است كه چاره‌اى از آن نداريد. . .
پس در كار خود بينديشيد كه به‌خدا سوگند كارى بس بزرگ به شما روى آورده است.
قريش او و عقبةبن أبى معيط را نزد علماى يهود به مدينه فرستادند و به آن دو گفتند: از يهوديان در بارۀ كار محمد، اوصاف او و گفته‌هايش بپرسيد؛ زيرا يهود اهل كتاب‌اند و از دانش انبيا خبرها دارند.
آن‌دو رهسپار مدينه شدند و از علماى يهود دربارۀ پيامبر پرسيدند و كارهاى پيامبر را براى ايشان توصيف و برخى گفتارش را بازگو كردند و گفتند: شما يهوديان اهل تورات و كتابيد، نزد شما آمده‌ايم تا ما را از كار او آگاه كنيد. 1علماى يهود گفتند: از محمد در بارۀ سه چيز بپرسيد، اگر پاسخ داد پيامبر است و اگر از پاسخ در ماند، مردى ياوه‌گو است و در مورد او هر انديشه‌اى كه داريد