150گوش آنان است و اين يكى از رازهاى تسريع گسترش اسلام در يثرب بوده است.

آن‌چه از گزارش تاريخ به‌دست مى‌آيد، اين است كه ميان اهل مكه و اطراف آن اختلاف و جنگى چون «بعاث» وجود نداشته، بلكه محيطى كه قريش بر آن مسلط شده و به كار بازرگانى در آنجا مشغول بودند، اگر جنگ‌هايى رخ داده است، محدود بوده و به اهميت جنگى چون بعاث نبوده است و شايد قريش پيام اسلام را مزاحم و منافى با امنيت تجارى و بهره‌كشى خود مى‌دانست، ولى مدينه آن را موجب صلح و آرامش مى‌دانست. و هم‌چنين تاريخ گواه آن است كه يثرب اگر پيش از آن‌كه به نداى اسلام لبيك گفته، به اين نكته نيز واقف بوده است؛ چنان‌كه بيهقى در دلائل الامامة والنبوه نقل نموده است؛ چون انصار در عقبۀ اولى با پيامبر بيعت كردند گفتند: شما مى‌دانيد كه ميان اوس و خزرج سخت اختلاف و خون‌ريزى است و ما همگى شيفته و خيرخواه شماييم و اكنون رأى خود را مى‌گوييم: ما معتقديم كه با توكّل بر خدا، شما هم‌چنان در مكه بمانيد، ما نزد قوم خويش برمى‌گرديم و شأن و منزلت شما را بيان مى‌كنيم و آن‌ها را به‌سوى خدا و پيامبر خدا فرا مى‌خوانيم، شايد خداوند متعال به اين‌وسيله ميان ايشان را اصلاح نمايد و آن‌ها را با يكديگر هماهنگ نمايد. امروز ما همگى نسبت به هم دشمن و كينه‌توزيم و اگر شما پيش ما بياييد و ما با يكديگر صلح نكرده باشيم، نمى‌توانيم گرد تو فراهم آييم. ¹و همين اميد و آرزويى كه اهل يثرب داشتند كه به‌وسيلۀ پيامبر به صلح و آرامش برسند، بعد از 8 سال پيامبر اسلام بعد از فتح مكه و شكست، از آنان اعتراف گرفت كه به‌وسيلۀ او هماهنگ شدند و الفت پيدا كردند و چنين فرمودند: . . . إِذْ كُنْتُمْ أَعْدٰاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ. . . . ²

3. تأثير يهود در مردم يثرب

يهود عربستان

يكى از آيين‌ها و اديانى كه پيش از ظهور اسلام، در شبه جزيرۀ عربستان پيروانى داشته‌اند، دين يهود بوده است. آيا يهوديان عربستان، از فلسطين به آن‌جا مهاجرت كرده بودند يا از قوم عرب بودند و به دين يهود گرويدند؟ اين مسأله، همواره مورد بحث دانشمندان بوده و نتوانسته‌اند رأى قطعى در اين باره اظهار كنند. اين‌كه آيين يهود از چه زمانى به عربستان راه يافته نيز همچنان حل ناشده باقى مانده است.