200كمك مى‌خواستند.
اعطاى هزينۀ كافى براى بازگشت حجاج بخارا و اهالى چين، كه در سعادت پريشان شده بودند.
/361/63VM (/6331R21/)
- حمل و نقل رايگان حجاج بخارايى 25/11. DI. HD (/2331M92/)
- پرداخت هزينۀ سفر بازگشت 600 حاجى افغانى كه بعد از برگشتن از جده، در استانبول متوقف شده بودند، از ترتيبات مصارف غير مسلحيفه.
731/711. VM (/8231AR10/)
- مساعدت به بازگشت حجاج افغان كه از بخارا به قصد حجاز وارد استانبول شده و به خاطر كمبود مالى، قادر به ادامۀ سفر نبودند.
M. SPH. PM. HD (/2331AR32/) 01/05
به نظر مى‌رسد كه حجاج تركستان، در مسير حج، مشكلات گوناگونى داشته‌اند.
بهبودى در سفرنامۀ حج خود چنين مى‌نويسد:
«حاجى به خاطر اين‌كه در كيسه پولش، هزاران سكۀ پول نداشت، نمى‌توانست به اندازه‌اى كه دلش مى‌خواست غذا بخورد. در قرنطينه خودش را مسكين نشان مى‌دهد و بدون پول از قرنطينه عبور مى‌كند و ذلّت را به‌جان مى‌خرد، حاجى مكتب و مدرسه ديده پيدا نمى‌شود.
بعضى از حجاج ما بدون داشتن پول راهى سفر مى‌شدند، بسيار تأسف‌آور است كه «ما مسكينيم» مى‌گفتند و با حمال و مأمورين بندر دعوا مى‌كردند. بعضى گوشت‌هاى يك ماه قبل را مى‌خوردند و مريض مى‌شدند. در آن هواى گرم، گوشت اسب و غاز مى‌خوردند.
يكى از شكايات حجاج تركستان به دولت عثمانى را در ذيل مى‌آوريم:
مشكل تراشى دلال‌هاى تبعۀ روس در بين مسلمانانى كه قصد عزيمت به حج را داشتند، با سوء استفاده از عدم آشنايى حجاج به زبان روسى. در عوض دولت عثمانى نيز با مهر رسمى اقدام به تعيين كدخدايى از اهالى مسلمان چين و تركستان مى‌نمود تا اين مسأله را برطرف نمايد. 52/85 TZA. KRP. Y (92/2/0131)
سفر حجاج زن به حجاز بسيار دشوارتر است. بهبودى در اين مورد مى‌نويسد:
بعضى از برادران تركستان با عيالشان به سفر مى‌روند. در كشتى احوال حجاج