126- «سياحتلريم» ، از على سعاد. اين اثر به اهتمام احمد اوزال توسط eve batek در سال 1996 چاپ شده است. وى نويسندهاى روشنفكر از اواخر دورۀ عثمانى بود كه از طرف دولت به عراق رفته و از آنجا عازم حج شده است. همين نويسنده كتابى با عنوان «احوال اواخر عثمانى در حجاز» ، در حجمى كوچك اما بسيار ارزشمند دارد.
- «اوصاف مسجد الشريفين» ، از احمد فقيه، كتابخانۀ بريتيش ميوزيوم، بخش تركى، ش9848. اين اثر منظوم و مشتمل بر 339 بيت است. اشعار آن در شرح قدس، مدينه و مكه است. احمد فقيه كه از آناتولى و قونيه به قدس رفته، دو ماه در آنجا اقامت كرده و سپس به حرمين رفته است. اين اثر مربوط به اوايل قرن چهاردهم هجرى مىباشد.
- «رسالۀ مكيه» ، از فورى (م1571 / 979) ، كتابخانۀ سليمانيه، شهيد على پاشا، ش2828. سفر وى به حج در سال 1545 - 1546 / 952 - 953 بود. زمانى هم به همراه سلطان سليمان عازم نخجوان شد و كارش تدريس در سليمانيه بود. وى زمانى كه قاضى شام بود درگذشت. سفرش از راه دريا، به اسكندريه، از آنجا به جده و مكه و مدينه بود. از استانبول تا مكه را طى 35 فهرس وز پشت سر گذاشت. نثر آن بسيار ادبى و دشوار است.
- «تحفة الحرمين» از يوسف نابى (م1713 / 1124) . اين سفرنامه كه ادبى و مشتمل بر نثر و نظم است، سفرنامهاى بسيار مقبول و پرارج مىباشد كه بيش از دويست نسخۀ خطى از آن، در جهان باقى است. در بارۀ اين سفرنامه و نسخههاى خطى و چاپى آن، نك: مجلۀ آينه پژوهش، ش87، صص64 - 61. سفرنامۀ مزبور به تركى لاتينى توسط مندرس جوشقون به سال 2002 در آنكارا چاپ شده است. اثر ياد شده توسط شخصى به نام رافع به صورت خلاصه به فارسى ترجمه شده كه نسخهاى از آن هم در كتابخانۀ سليمانيه باقى مانده و در شمارۀ 49 «ميقات حج» چاپ شده است.
- «حج نامه» ، رضا نجارزاده، كتابخانۀ سليمانيه، حاجى محمود، ش3292.
- «خاطرات يوسف عزت» ، كه به نظم است و تأليف آن به سال 1324ق. مىباشد.
اين متن در مجلۀ «صراط المستقيم» ، سال 1324، ماه يازده، (ج اول، ش16) ص245 منتشر گرديد.
- «خاطرات حج» ، از رضا توفيق، كه از چهرههاى برجستۀ فرهنگىِ اواخر عثمانى