124الاسلامى، 1990 منتشر شده است.
- «الحقيقة و المجاز فى الرحلة الى بلاد الشام» از عبدالغنىبن اسماعيل النابلسى (م 1143) كه در قاهره به سال 1986 چاپ گرديد.
- «الرحلة الانورية الى الاصقاع الحجازية و الشاميه» از محمد كردعلى (بيروت، 1334/ 1916) ، اين كتاب در بارۀ سفر انورپاشا از مقامات دولت عثمانى به نقاط مختلف حجاز و شام است كه ضمن 302 صفحه چاپ شده است. كردعلى خود از علماى برجستۀ سورى ومؤلف كتاب خطط الشام مىباشد.
- «القواعد السنيه في رحلة المدينة والروميه» ، از قطبالدين مكى در قرن دهم هجرى. كتابخانۀ بايزيد جامع، ولىالدين افندى، ش2440. وى از طرف ابو نمى، شريف مكه، براى توجيه سلطان عثمانى در جهت عزل فرمانده ينىچرىهاى مكه كه نامش پيرى بود، به استانبول رفت و البته در اين كار توفيقى نيافت. اين سفر در سال 964 / 1557 و در دورۀ سلطان سليمان قانونى صورت گرفت. قطب الدين نويسندۀ كتاب ديگرى است با نام «البرق اليمانى» . وى در اين سفر از مدينه به شام، حلب، ادنا، استانبول رفته و سپس با كشتى به اسكندريه بازگشته و از آنجا به مكه رفته است كه «القواعد السنيه» گزارش آن سفر است. آقاى اكرم كامل در بارۀ بخش آناتولى آن مقالهاى در مجلۀ سمينارهاى تاريخ دانشگاه استانبول (سال 1937) چاپ كرده است.
اين سياحتنامهها، گاه به لحاظ موضوع، به شرح يك واقعه يا قصه محدود شده و از حالت سياحتنامۀ كلى در مىآمد.
تعداد اندكى از سياحتنامههاى مسيحى نيز در دست است كه به دليل مشترك بودن مسير تا قدس، اخبارى از اين سفر را گزارش مىكردند كه برخى را معرفى خواهيم كرد.
شمارى از سياحتنامههاى عثمانى به زبان تركى عثمانى:
- «سياحتنامه» اولياء چلبى (م 1094) .
اين اثر كه ده جلدى بوده و بخشى از مجلد نهم آن در بارۀ حجاز است، يكى از نخستين سفرنامههاى تفصيلى است كه جزئيات سفر را نوشته است. در بارۀ اين سياحتنامه، دهها مقاله و كتاب نوشته شده و بخش حجاز آن با عنوان «الرحلة الحجازيه» ، توسط احمد