102تحتالحمايۀ حكومت پاشاى عثمانى قرار داشت و درآمدهايش با شريف مكه تقسيم مىشد. شريف به كمك قدرت حاكمان مكه يا شايستگىهاى فردى يا موافقت خاندان بانفوذ مكه به قدرت دست مىيافت.
بيركهارت بعد از آن به تاريخ و شرح حال بسيارى از حاكمان و شرفاى مكه و فعاليتهاى آنان، بهويژه شريف سرور و شريف غالب مىپردازد و لباس و مركب آنان را هنگام خارج شدن براى اداى نماز توصيف مىكند. او همچنين يادآور مىشود كه وهابيان هنگام اشغال مكه، شريف را مجبور كردند در هنگام نماز با پاى پياده به مسجدالحرام رود؛ زيرا مركبها و لباسهاى فاخر، با خشوع و فروتنى، كه دو ويژگى ممتاز نمازگزاران و حاجيان بيتاللّٰه الحرام است، مناسبتى ندارد. بيركهارت با دقت و نكتهسنجى به ويژگىها و خصوصيات اخلاقى حاكمان مكه اشاره كرده، مىنويسد:
«آنان تمام تلاش خود را به كار مىگرفتند تا خود را به صفات بخشندگى، ميهماننوازى و ايمان راسخ به عقيدۀ حق بيارايند.»
او در حاشيۀ اين مطلب افزوده است:
«البته بسيارى از اهالى مكه در پاكى و بزرگمنشى شرفاى مكه و بردبارى آنان ترديد داشتند.»
بيركهارت متذكر شده كه تعداد زيادى از آنان و بهويژه شرفاى حاكم، عمدتاً از زيديه باشند كه بيشترين طرفداران زيديه در يمن بهويژه در كوههاى صعده ساكن بودند.
اما شرفاى مكه اين مسأله را تكذيب مىكردند و خود را پيرو مذهب شافعى، كه مذهب اكثر ساكنان مكه است، مىدانستند.
البته شرفاى خارج مكه اين مسأله را انكار نمىكردند. 1كاروانها و مراسم حج
بيركهارت در بخش دوم سفرنامهاش، فصل ويژهاى را به مناسك حج و تمام مسائل مربوط به آن اختصاص داده و در ابتداى اين فصل اشاره مىكند كه مسلمانان در اين ايام تمام تلاش خود را براى اداى فرايض و از آن جمله حج، كه از مهمترين تكاليف مذهبى است، به كار مىگيرند. آنان تمامى سختىهاى اين مراسم را به جان مىخرند؛ البته بسيارى از مسلمانان به نيابت از خود