67متر مربع، سطح آن است 1حال اگر همه بخواهند زمينى را كه يك متر مربع است رمى نمايند، چگونه مىشود؟
اين كار در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله نيز مشكل بوده، طبق روايتى حدود يك صد هزار نفر در حَجّةالوداع شركت داشتند و هركدام 21 سنگ به جمره عقبه و 14 سنگ به جمرات ديگر مىزدند، پرتاب كردن اين همه سنگ بر آن قطعۀ كوچك يكمترى از زمين چگونه امكان پذير بوده است؟
نتيجه اينكه نبايد ترديد داشت كه محلّ رمى (مرمى) وسيعتر از زمين زير ستونها است؛ يعنى چيزى همانند حوضچههاى فعلى مىباشد.
* * *
6 - تمسك به عبارات بعضى از فقها:
در بعضى از عبارات آمده است: «فيرمى رأس الجمرة الأولى» ؛ «قسمت بالاى جمره را رمى مىكند» 2و در بعضى از عبارات آنها آمده است: «فيرمى ساقها» ؛ «ساق آن را رمى مىكند.» 3آيا تعبير به «رأس» و «ساق» مناسب ستونها نيست؟
پاسخ: اين تعبير با «مجتمع الحصى» (محلّ اجتماع سنگريزهها) كاملاً سازگار است، زيرا سنگريزهها به صورت مخروطى آنجا جمع مىشده كه طبعاً اين مخروط «رأس» و «ساق» داشته، نوك مخروط «رأس» آن بوده و پايۀ مخروط «ساق» آن بوده است.
* * *
7 - تمسك به بعضى از سفرنامهها و تواريخ:
يكى از علماى حوزه در گفتگويى كه با ما داشت، به بعضى از قديمىترين تواريخ مكّه استناد مىجست كه مىگويد: در يكى از سالهاى قرن سوّم هجرى، باران زيادى در مكّه و منا باريد و جمرۀ «عقبه» را با خود برد! بعداً جمره را به جاى خود باز گرداندند!
لابد بهخاطر ستونى بوده است كه آب آن را برده و بعد مردم كمك كردهاند آن را به جاى خود باز گردانده و سرپا كردهاند!