84برخى ديگر به استحباب وضو با زمزم فتوى دادهاند و به عمل پيامبر صلى الله عليه و آله استناد كردهاند. 1و برخى ديگر آن را مكروه شمردهاند، بعضى استحباب غسل اموات با آن را برگزيده و برخى كراهت را. 2كه بسيارى از اين اقوال مستند فقهى ندارد و در فقه شيعه نيز اساساً از اين موارد سخنى به ميان نيامده است. تنها مواردى كه از آن سخن گفته شده، نوشيدن و بر بدن پاشيدن و تبرّك و استشفا است كه اخبار آن را قبلاً از نظر گذرانديم.
و : آداب آشاميدن زمزم
در عين حال براى آشاميدن آب زمزم در روايات فريقين آدابى ذكر نشده است. كلينى به اسناد خود از امام صادق عليه السلام نقل كرده كه فرمود: آنگاه كه شخص از طواف و نماز فارغ شد به زمزم بيايد و يك يا دو دلو از آب آن بكشد و از آن بنوشد و بر سر و پشت و شكم خود بريزد و بگويد:
«خدايا! آنرا علمسودمندو رزق فراوان و شفاى بيمارى و درد قرار ده» .
آنگاه نزد حجر الأسود بيايد. 3در برخى روايات ديگر آمده است:
پيش از آنكه به صفا رود از زمزم بنوشد. . . 4همچنين از فقه ابن عباس است كه براى آشاميدن آب زمزم، بايد به شش چيز توجّه داشت: رو به قبله ايستادن، بسم اللّٰه گفتن، سه بار نوشيدن، سيراب شدن، حمد خدا پس از آشاميدن، آنگاه اين دعا را خواندن: «اللّٰهمَّ اجْعَلْهُ عِلْماً نافِعاً وَرِزْقاً واسِعاً وشِفاءً مِنْ كُلِّ داءٍ» . 5
پىنوشتها: