148گونهاى براى فقيهان مطرح بوده، خواه با عنوان نيابت يا امر ديگر و نيز در دسترس بودن ادلّه و روايات چگونه از اين شرط گذشتهاند؟ تنها توجيه آن است كه آن را معتبر نمىدانستهاند. و نيز اينكه در كلام برخى از آنان قيد شده كه در صورت عدم دسترسى به قربانى، پولى نزد اهل مكه بسپارد تا قربانى خريدارى كرده، ذبح كند، با توجه به غلبۀ اهل سنت در اهالى مكه، شاهد ديگرى بر عدم اعتبار است.
حاصل آنكه دليلى بر شرط ايمان در ذابح در دست نيست، با آنكه مسأله متداول بود و مردم در اين زمينه از امامان پرسش و سؤال داشتند.
خلاصه آنچه دراين مقال گذشت اين است:
1 - نيابت در اعمال عبادى منوط به اذن شارع است.
2 - نيابت در حج فىالجمله مورد اتّفاقنظر فقيهان مىباشد.
3 - نيابت در ذبح نيز مورد قبول مجتهدان و فقها قرار گرفته است.
4 - در ذبح نيابتى، مكلّف و حاجى بايد نيت كند و نيت ذابح كفايت نمىكند.
5 - در ذابح تشيع و ايمان معتبر نيست.
پىنوشتها: