79شناسانده شده است. گويا نسخهاى از اين كتاب بر جاى نمانده، هر چند در برخى مآخذ بعدى، از آن استفاده شده است.
مجدالدين محمد بن يعقوب شيرازى فيروزآبادى (م 817) از دانشوران و متخصصان لغت، كتابى با عنوان «إثارة الحَجون لزيارة الحُجون» نگاشته است.
اين رساله در سال 1332 قمرى در مكه چاپ شده و نسخههايى از آن نيز بر جاى مانده است. گفته شده كه وى صحابيانى را كه مقيم مكه بودهاند، در آن رساله ياد كرده و چه بسا برخى از آنها در حجون دفن نشده باشند. از وى رسالهاى با عنوان «رسالة فى اسماء مكه» ياد شده كه فاسى در «العقد الثمين» آن را آورده و خود دوازده نام بر آن افزوده است. وى نويسنده كتاب مهم «المغانم المطابة فى معالم طابه» در تاريخ مدينه است كه حَمَد جاسر آن را چاپ كرده است. كتابى هم با عنوان «مهيج الغرام الى البلد الحرام» يا «تهيج الغرام الى البلد الحرام» نگاشته كه تنها نام آن در منابع بعدى آمده و نسخهاى از آن شناسانده نشده است. كتابى هم با عنوان «النفحة العنبرية فى مولد خير البريه» و كتابى با عنوان «الوصل و المنى فى فضل منى» داشته كه فاسى از دومى، نصوصى نقل كرده است.
شمسالدين محمد بن اسحاق خوارزمى (م 827) كتابى با عنوان «اشارة الترغيب و التشويق الى المساجد الثلاثة و الى البيت العقيق» در چهار بخش تأليف كرده كه قسم نخست آن در 55 فصل دربارۀ مكه مىباشد. از اين كتاب، نسخهاى در حرم مكى (رقم 4/1) در 199 برگ بر جاى مانده است. كتاب مزبور در سال 1418 توسط مكتبة نزار مصطفى الباز در مكه چاپ شده است.
تقىالدين فاسى (محمد بن احمد بن على) (م 832) از برجستهترين مورخانى است كه آثارى بس مهم و ارجمند در تاريخ مكه تأليف كرده است. وى از اعقاب امام حسن عليه السلام است و در كارهاى علمى خود از بيشتر كتابهاى موجود تا آن زمان، بهره برده است. وى شرح حال خود را در كتاب «العقد الثمين» (ج1، صص 331 - 363) به تفصيل آورده است.
كتابهاى وى در تاريخ مكه عبارتند از:
«تجريد ولاة مكه» كه مواردى از آن را ابن فهد مكى در «غاية المرام» نقل كرده است.