89بجاست در اينجا به اين مطلب اشاره كنيم كه بعضى از پژوهشگران معاصر مايلند تا پيوند يهود و عرب، در حجاز و يثرب را به دورههاى بسيار كهن بازگردانند، حتى شايد به بيش از هزار سال قبل از ميلاد مسيح؛ يعنى بعد از خروج بنىاسرائيل از مصر به رهبرى موسى عليه السلام.16
يهوديان هنگام آمدنشان به سوى فلسطين و شام، با مقاومت و ايستادگى سختى روبرو شدند17 و شايد گروههاى كوچكى از آنها براى اينكه از بازگشت به مصر معاف شوند، ترجيح دادند به حجاز پناه برند تا امنيت و سلامتى به دست آورند و از زندگانى پرزحمت و مشقّتبار رهايى يابند و از كمبود نيازمنديها؛ مثل «خيار، هندوانه، تره، پياز، و سير»18 خلاص شوند.
آنها شكايتشان را نزد موسى، به بىگياهى سينا19 تفسير مىكردند و نزد او داد و فرياد راه مىانداختند در حالى كه ناحيۀ حجاز و بسيارى از نقاط جزيرةالعرب در آن زمان از پردرختترين سرزمينهاى خدا بود.20
گروهى از مستشرقان مىنويسند:
قبايل عبرى در سال 1255 ق. م. در هجرتشان از مصر به سوى فلسطين، در سينا و نفود توقف كردند و موسىٰ با زنى از عرب ازدواج كرد و آن زن خداى بيابانىِ سنگدل به نام «ياهو» را مىپرستيد؛ همان خدايى كه بعد از آن «يهوه» خوانده شد.21 اثر اين روايت آن است كه آشكارا به وجود علاقهها و رابطههاى ديرينه ميان يهود و اعراب در زمان موسى اشاره مىكند كه براى پيدا كردن چراگاه، در صحراهاى جزيرةالعرب يا در صحراى سينا جابجا مىشدند و فلسطين را امتداد طبيعى حجاز مىدانستند كه در نتيجۀ آن، ارتباط ساكنان هريك از اين سرزمينها با ديگرى طبيعى مىنمود.22
و نيز با بررسى نوشتههاى مورّخان مسلمان، از پيوند يهود با اهل مدينه و پيشينۀ آن تا زمان حضرت موسىٰ عليه السلام اشاراتى مىتوان يافت. تاريخنگاران به دنبال پيدا كردن عوامل سياسى و گاه دينى برآمده23 و مواردى از آنها را برشمردهاند؛ از جمله عوامل سياسى، خطر عمالقه - ساكنان يثرب و جحفه از سرزمين حجاز - و حملات پىدرپى آنان به بنىاسرائيل در شام بود كه سبب شكايت بنىاسرائيل به موسىٰ شد.
موسى عليه السلام سپاهى به مقابله با آنها فرستاد و دستور داد كه همهشان را كشته، هيچيك از آنها را زنده نگذارند. سپاه اين مأموريت را انجام داد اما پسر پادشاه عمالقه را، كه «ارقم» نام داشت، به حال خود رها كردند و