58
نقد و بررسى
اين اشكال جدا از مسألۀ سيره نيست، بنابراين همان پاسخها را اينجا نيز مىتوان آورد.
در ثانى با همان بيانى كه حج واجب شده عمره نيز واجب شده و در دلالت وجوب ادلّه هيچگونه اجمالى وجود ندارد و كسانى كه وجوب آن را اختصاص مىدهند به اشخاص نزديك مكه نيز دلالت ادلّه را بر وجوب پذيرفتهاند. ليكن اشكال در فراگيرى اين ادلّه نسبت به اشخاص دور از مكه دارند و در اين نوشته در حد امكان پاسخ آن اشكالات داده شد.
6 - نظريات فقهاى اهل سنّت دربارۀ وجوب عمرۀ مفرده
فقيهان اهل سنّت نيز همانند فقهاى اماميّه در حكم عمرۀ مفرده اختلاف نظر دارند.
برخى از ايشان آن را واجب و برخى ديگر مستحب مىدانند. در اينجا نظريۀ هر يك از آنان را بيان مىكنيم:
الف - شافعيه: عبدالرحمن جزيرى در متن كتاب «الفقه على المذاهب الأربعه» مىنويسد:
«عمرۀ مفرده همانند حج، در تمامى عمر بر هر انسانى يك بار واجب عينى است.» 1وهبه زحيلى نيز در كتاب «الفقه الإسلامى وادلته» آورده:
«شافعى گفته است بنابراظهر عمره واجب است؛ مانند حج. دليل آن آيۀ وأتمّوا الحجّ والعمرة للّٰه است؛ زيرا مقتضاى امر وجوب است و خبر عايشه كه گفته است از رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيدم آيا بر زنان جهاد واجب است؟ در پاسخ فرمود: بله جهادى كه در آن كشتار نيست؛ يعنى انجام حجّ و عمره.» 2مرحوم محمّد جواد مُغنيه نيز مىنويسد:
«شافعيه و بسيارى از اماميه گفتهاند عمره واجب است.» 3ب - مالكيّه: نظر مكتب مالكيه در اين مسأله استحباب تأكيدى عمرۀ مفرده است نه وجوب آن. صاحب كتاب الفقه على مذاهب الأربعه پس از بيان وجوب عمره مىنويسد:
«در اين وجوب مالكيه مخالفت كردهاند.»
دكتر وهبه زحيلى نيز ضمن نقل نظر مالكيه استدلال آنها را بيان كرده است او مىنويسد: