42
نگاهى دوباره در حكم عمره
محمد رحمانى
پيشگفتار
حج، يكى از اركان اسلام است 1و چون واجب شود تأخير كردن آن گناه عظيم است. مطابق آيات و روايات و گفتۀ فقيهان، انكار آن موجب كفر و قرارگرفتن در شمار كافران است. 2آيات و روايات دربارۀ اهمّيت حج، بيش از آن است كه در پيشگفتار مقالهاى بگنجد و بىترديد مىتوان حج را سرآمد احكام و واجبات شمرد. تا آنجا كه طبق برخى از روايات، پيشوايان معصوم عليهم السلام حج از تمامى واجبات حتى نماز نيز مهمتر و برجستهتر است. 3و از اين رواست كه زراره به امام صادق عليه السلام عرض مىكند: «مدّت چهل سال از مسائل حج پرسيدم و شما پاسخ داديد! 4»
آثار فراوان حج در ابعاد گوناگون، به ويژه سياسى، فرهنگى و معنوى، بر هيچ خردمند و صاحب انديشهاى پوشيده نيست و در اين ميان بايد گفت كه «عمرۀ مفرده» يكى از بخشهاى مهمّ حج است و از آن جهت كه در بيشتر ايام سال انجام مىگيرد از اهميت ويژهاى برخوردار است.
گرچه فقها دربارۀ مطالب فقهى حج و عمره، مباحث عميق و دامنهدارى سامان داده و بر ميراث گرانبها و جاودانۀ فقهى افزودهاند، با اين حال برخى از مباحث آن دو، بررسى و تحقيق دوبارهاى را، آن هم با نگاهى نو مىطلبد.