51حرام بود، مصرف آن واجب مىشود.
مشكل كنونى قربانى در منا:
پيشتر ثابت گرديد كه واجب است قربانى حج، تمتع در سرزمين منا ذبح شود و گوشت آن به مصرف فقيران و مستمندان برسد. ليكن با كمال تأسف در حال حاضر هيچ يك از اين دو واجب امكان اجرا ندارد؛ زيرا از طرفى قربانگاههاى فعلى كه حجاج وظيفه دارند در آنجا قربانى كنند در منا نيست بلكه در وادى محسّر و وادى معيصم قرار دارد. و از طرف ديگر با توجه به كثرت قربانى و كم بودن فقيران و محتاجان و نيز رعايت بهداشت بخش اعظم اين گوشتها بىمصرف مانده، سوزانده و از بين مىرود.
حال چه بايد كرد؟
راه حلهاى پيشنهادى:
براى حلّ مشكل قربانى چند راه حل پيشنهاد شده كه در ذيل طرح و بررسى مىگردد:
كشتن قربانى در (وطن)
براى جلوگيرى از هدر رفتن واسراف اين نعمت خدا و رعايت ترتيب ميان اعمال روز عيد در منا لازم است حجاج محترم هنگام حركت از وطن يا با تلفن به يكى از اعضاى خانواده و يا فاميل خود وكالت دهد كه روز عيد قربان در ساعت معيّن گوسفندى يا گاو و. . . را به نيّت قربانى ذبح نموده و گوشت آن را ميان مستمندان تقسيم كنند و حجاج در روز عيد پس از اطمينان از ذبح، حلق يا تقصير نمايند.
دليل اين راه حل
اين راه حل مبتنى بر چند عضو مهم است كه به ترتيب نقل مىشود:
1 - هيچ يك از قربانگاههاى فعلى در منا نيست پس شرطيّت منااز بين رفته و هيچ دليلى بر تقدم وادى محسِّر يا رعايت اقربيّت به منا وجود ندارد.
2 - آيات و روايات قربانى، ناظر به قربانىهايى است كه مصرف مىشود.
و هيچ يك از آيات و روايات قربانى اطلاقى ندارند كه شامل قربانىهايى كه مصرف نمىشود و سوزانده و از بين مىرود، نيز بشود.
3 - به فرض كه ادلّۀ قربانى اطلاق داشته باشد، نسبتِ ميان ادلّۀ قربانى و ادلّۀ حرمتِ اسراف، عموم من وجه است و مادۀ اجتماع همين قربانىهايى است كه بىمصرف رها شدهاز بين مىرود. ادلّۀ