132نزديكترين آن دو را برگزيدم.
ظاهر اين روايت اين است كه اين دو ميقات در حال اختيار يكسان هستند و اگر انسان از هر كدام كه به مكه نزديكتر است محرم شود، كفايت مى‌كند، به خصوص اگر بيمار باشد.
در خبر - يا صحيح - معاويه آمده است: به امام صادق - ع - عرض كردم:
مادرم همراه من است و بيمار است. فرمود:
به او بگو: از آخرين ميقات محرم شود؛ زيرا رسول خدا براى اهل مدينه ذوالحليفه و براى اهل مغرب جحفه را ميقات قرار داد.
وى مى‌گويد: مادرم از جحفه محرم شد.
اين كه امام جواز احرام آن زن از آخرين ميقات را مستند به اقدام پيامبر در تعيين چند ميقات نمود، ظاهرش اين است كه از هر كدام محرم شود كفايت مى‌كند و بيمارى او تأثيرى در اين حكم ندارد.
با وجود اين چند روايت، گويا فقهاى ما - جز تعداد نادرى از آنها - به اين دليل جحفه را ميقات اضطرارى اهل مدينه دانسته‌اند كه ظاهر روايات مستفيضه اين است كه هر كدام از مردم مناطق مختلف الزاماً بايد از ميقات خويش كه پيامبر تعيين فرموده محرم شوند. بنابراين بايد گفت چند روايت اخير كه نقل شد، اختصاص به حال اضطرار دارد. چنانكه روايت حضرمى از امام صادق - ع - اين معنا را تأييد مى‌كند. وى مى‌گويد: امام صادق - ع - بيمار بود و از جحفه محرم شد و فرمود: «پيامبر اجازه داده است كه هر كس مريض يا ناتوان باشد از جحفه محرم شود.» اين روايت به روشنى نشان مى‌دهد كه احرام از جحفه - براى اهل مدينه - فقط در صورت اضطرار جايز است نه در هر حال!
فتاواى فقهاى اهل سنت
فقهاى برادران اهل سنت نيز به استناد دلايل گذشته و امثال آنها در مورد جحفه، و همان گونه فتوا داده‌اند كه از اماميه نقل كرديم.
در متن «خرقى» 1آمده است: اهل شام و مصر و مغرب از جحفه محرم مى‌شوند. در «الروض المربع» 2آمده است:
ميقات اهل شام و مصر و مغرب جحفه است. در كتاب «الفقه على المذاهب الاربعه» 3مى‌گويد: پس اهل مصر و شام و مغرب و كسانى كه در آن سوى اين مناطق هستند؛ مانند اهل اندلس و روم و تكرور، همۀ اينها ميقاتشان جحفه است. سيد سابق در «فقه السنه» 4چنين مى‌نويسد: «براى اهل شام، جحفه ميقات معين شده است. . .