131مىنويسد 1: «همۀ اينها در مورد ميقات اختيارى اهل مدينه است اما ميقات اضطرارى آنها جحفه - يعنى همان مهيعه - است. در اين كه در صورت اضطرار، احرام از جحفه براى اهل مدينه جايز است هيچ بحثى نيست و حتى بعضى گفتهاند كه به صورت اختيارى نيز جايز است؛ زيرا در روايت صحيح على بن جعفر آمده است:
«اهل مدينه از ذوالحليفه و جحفه محرم مىشوند» . ظاهر اين روايت اين است كه هر دو ميقات مساوى است و حاجيان در انتخاب هر يك مخيّراند. و اين ادعا كه «اين روايت مجمل است؛ چون اين احتمال نيز هست كه مقصود جمع؛ يعنى لزوم احرام از هر دو ميقات باشد» باطل است؛ زيرا مسلّم است كه جمع بين دو ميقات لازم نيست. پس حتماً مقصود، تساوى آنها است.
در صحيح معاوية بن عمار آمده است كه: دربارۀ شخصى از اهل مدينه سؤال شد كه از جحفه محرم شده بود، فرمود: «اشكالى ندارد»
در تفسير اين روايت گفتهاند كه ممكن است آن شخص از طريق اهل شام عازم حج بوده و به همين جهت در جحفه محرم شده است. اما سؤال كننده خيال كرده كه چون آن شخص اهل مدينه بوده لازم بوده از شجره محرم شود. از اين رو امام فرموده است اشكالى ندارد.
اما در پاسخ اين تفسير گفته شده است كه بر فرض قبول چنين احتمالى، باز ضررى بر عمومى كه از روايت استفاده مىشود، نمىرساند، زيرا امام پرسيده است كه آيا از مدينه حركت كرده يا از طريق شام؟ پس شامل هر دو حال مىشود و عموميت دارد.
در صحيح حلبى نيز آمده است: «اگر از شجره گذشت در كجا محرم شود؟ فرمود:
از جحفه، و بدون احرام، از جحفه نگذرد» در اين روايت امام اجازه داده است كه از جحفه محرم شود و آن را مقيد به حالت اضطرار يا دشوارى بازگشت به شجره نكرده است.
بلكه ظاهر روايت نشان مىدهد كه جحفه ميقات اختيارى است زيرا در آخر آن فرموده است: «بدون احرام از جحفه نگذرد» .
در روايت صحيح ابو بصير آمده است: به امام صادق - ع - عرض كردم: اهل مكه چند چيز را برشما خرده مىگيرند.
فرمود: چه مىگويند؟ عرض كردم: مىگويند از جحفه محرم شده در حالى كه پيامبر از شجره محرم شد. فرمود: جحفه يكى از دو ميقات است، من چون مريض بودم،