51رسول خدا - ص - در حالى كه با عايشه طواف مىكردند و ركن را استلام كرده بودند فرمود: . . .
اين روايت و روايات ديگر، دلالت دارد بر استحباب استلام براى زنان. بين اين دو دسته از روايات تعارض است و اين تعارض از راههايى قابل حلّ است:
1 - روايات دالّ بر استحباب استلام مردان را حمل بر تأكيد كنيم و روايات نفى استحباب استلام زنان را حمل بر عدم تأكيد نماييم.
2 - روايات نافى را بر نفى وجوب، و روايات غير نافى را بر وجوب استلام بعنوان ثانوى احياء سنت استلام و منع از معرفى استلام بعنوان بدعت حمل كنيم.
3 - گر چه روايات نافى استحباب استلام، در مورد زنان فراوان است، ليكن تفصيل قائل نبودن فقها در استحباب استلام، بين مردان و زنان و اعراض آنها از روايات نافى، موجب مىشود به مفاد آنها فتوا داده نشود. از باب اين كه اين دسته داخل مىشود تحت عنوان «شهرت فتوايى» و روايات نافيه داخل مىشود در عنوان «مخالف شهرت فتوايى.»
4 - روايات دالّ بر استحباب استلام در مورد مردان و زنان، آنقدر زياد است كه سنت قطعى را تحقق مىبخشد لذا روايات نافى استلام نمىتواند با آنها معارض باشد. پس روايات دال بر استحباب استلام، در حق مردان و زنان حجت مىباشد و فتوا به استحباب استلام حجرالاسود، براى مردان و زنان صحيح است.
استلام كدام ركن؟
فقهاى شيعه در مورد ركنى كه استلام آن مستحب است، اختلاف كردهاند؛ برخى مورد استحباب استلام را مخصوص حجرالاسود مىدانند. برخى ديگر، ركن يمانى را نيز اضافه كردهاند و گروه سوّم نظر به استحباب استلام تمام اركان دادهاند. اقوال شاذ و نادرى نيز هست كه از ذكر آنها خوددارى مىگردد.
روايات اين باب دو دسته است:
الف: رواياتى كه دلالت دارد بر استحباب استلام همۀ اركان:
1 - صحيحۀ يعقوب بن شعيب: سُئِلَ الصادق - ع - عن استلام الرّكن. فقال: «استلامه