137و سرانجام بكرى در معجم مىنويسد: غدير خم در سه مايلى جحفه، در سمت چپ، ابتداى درۀ جحفه جايى كه درۀ الضرار به پايان مىرسد واقع شده. البته مراد سمت چپ كسى است كه از مدينه به سوى مكه در حركت باشد. در آنجا مسجدى است با نام «مسجد غدير» و آن در مكانى بنا شده كه پيامبر - ص - اميرمؤمنان على - ع - را به عنوان جانشين خود به مردم معرفى كرد. 1به گفته شهيد اوّل (شهادت 786 ه. ق.) ديوارهايش تا زمان ايشان پابرجا و نمايان بوده است.
و ما اينك مسجد غدير را از دو ديدگاه؛ روايات اهلبيت - عليهمالسلام - وفقها مورد بررسى قرار مىدهيم:
مسجد غدير در روايات
شيخ كلينى - ره - (متوفاى 329 ه. ق.) در كتاب شريف كافى فصلى با عنوان «مسجد غدير خم» آورده و چنين گفته است:
1 -. . . عن عبدالرحمن بن الحجاج، قال: «سألت ابا ابراهيم - ع - عن الصلاة فى مسجد غدير خم بالنهار و انا مسافر، فقال: صلّ فيه فانّ فيه فضلاً و قد كان أبى يأمر بذلك.» 2عبدالرحمن بن حجاج مىگويد: «روز بود و من مسافر بودم از حضرت موسى بن جعفر - ع - دربارۀ خواندن نماز در مسجد غدير خم پرسيدم. در پاسخ فرمود: در آن مسجد نماز بگزار، زيرا نماز در آن فضيلت بسيار دارد و پدرم هميشه به آن سفارش مىكرد.»
علامه مجلسى (متوفاى 1110 ه. ق.) در كتاب ملاذ الاخيار، ج9، ص46 روايت پيشگفته را صحيح مىداند.
2 -. . . عن حسان الجمال قال: «حملت ابا عبداللّٰه من المدينة الى مكة فلما انتهينا الى مسجد الغدير نظر الى ميسرة المسجد فقال: ذلك موضع قدم رسول اللّٰه - ص - حيث قال: من كنت مولاه فعلى مولاه.» 3حسان جمال مىگويد: «امام صادق - ع - را از مدينه به مكه همراهى مىكردم، وقتى به مسجد غدير رسيديم حضرت نگاهى به سمت چپ مسجد كرد و فرمود: آنجا جاى پاى رسول خدا - ص - است جايى كه فرمود: من كنت مولاه فعلى مولاه. . .»