61
سلمان
(1)
محل ولادت
نخستين كتابى كه درباره زندگانى سلمان و پيشينۀ او در ايران آگاهىهاى گرانقدرى در اختيار مىنهد، سيرۀ ابن اسحاق است. گرچه در برخى كتب مقدّم بر ابن اسحاق؛ مثل كتاب سليم بن قيس هلالى مطالبى دربارۀ سلمان آمده و يا در تفسير مجاهد به سلمان اشاره شده است. امّا ابن اسحاق در ذكر داستان زندگى و گرايش سلمان به اسلام، دربارۀ محل زندگى و شيوۀ زندگانى خانوادۀ سلمان، نكاتى را مطرح مىكند كه همان نكات، پنجرۀ ورود ما به شناخت سير زندگى و تحول انديشۀ سلمان است.
ابن اسحاق به نقل از عاصم بن عمر، به نقل از محمود بن لُبيد، از قول عبدالله بن عباس روايت مىكند كه سلمان براى عبدالله بن عباس گفته است: «من مردى فارسى (ايرانى) از اهالى اصفهان، از قريهاى كه نام آن جىّ بود مىباشم. پدرم دهقان قريه بود.» 1از آنجا كه اين نكته كه «سلمان اهل كدام منطقه ايران بوده است» ، در منابع بعدى مورد اختلاف و ابهام قرار گرفته، ضرورت دارد اهليّت سلمان بررسى شود. قول ابن اسحاق مبنى بر اين كه سلمان اهل جَى اصفهان بوده، در منابع متعددى مطرح شده است. 2تنوّع، تقدم و اهميت منابعى كه سلمان را اهل جى مىدانند، بحدى است كه نمىتوان پذيرفت كه سلمان به منطقه ديگرى تعلق داشته است. بويژه نكتهاى كه ياقوت از قول