32
«الحج اشهر معلومات فمن فرض فيهن الحج فلا رفث و لا فسوق و لا جدال فىالحج و ما تفعلوا من خير يعلمهاللّٰه و تزوّدوا فانّ خيرالزّاد التقوى و اتَّقون يا أولىالألباب» 1
پيامبر اكرم - ص - حج گزارانى را كه از رذائل اخلاقى پيراستهاند و به عفت زبان و طهارت قلب آراستهاند به آمرزش خداوندى بشارت مىدهد. بخارى و مسلم و نسائى و ابن ماجه و ترمذى نقل كردهاند كه پيامبر اكرم فرمود: «آن كس كه حج كند و از مباشرت ممنوع با همسر خود بپرهيزد و مرتكب فسق و فجور نشود، از سفر حج برگردد در حالى كه همانند روزى كه متولد شده از گناه مبرّا مىباشد.»
ازهرى در تفسير «رَفَثَ» كه در آيه كريمه آمده گويد: «اين يك واژۀ جامعى است كه هرگونه بهرهگيرى از زن را شامل است و «فسوق» ؛ يعنى معصيت و گناه. در حديث جابر آمده است كه كمال حج به خوراندن طعام و خوبى كلام و اشاعه سلام است» (ان برّالحج اطعام الطعام و طيب الكلام و افشاء السلام) بطور خلاصه مىتوان منافع دنيوى حج را در پاكيزگى نفس و پاكى قلب و عفت زبان و سلامت اعضاء و جوارح از گناه خلاصه كرد.
منافع اُخروى
اما منافع اخروى حج؛ عبارت است از تقرّب به خداى تعالى به وسيلۀ مناسك و شعائرى كه از طريق گفتار و كردار، مراتب عبوديت انسان را در پيشگاه خداوند به نمايش مىگذارد و لذائذ مادى و مشاغل دنيوى را پشت سر مىافكند.
در تفسير الميزان بدين نكات اشاره شده است: آثار حج از اين ديدگاه محو گناهان و آمرزش معاصى و ايجاد مساوات ميان بندگان خدا است كه جز به تقوا بر يكديگر برترى ندارد (انّ أكرمكم عنداللّٰه أتقاكم) 2مناسك حج به مفاهيم متعالى رهنمونگر است كه حجگزار بىترديد نبايد از آن غافل باشد. شناخت حكمت تشريع مناسك، داراى اين تأثير است كه روح بيشتر از آن لذت ببرد و با انگيزه بيشترى در انجام تكاليف شرعى و اطاعت خداوند و تحقق بخشيدن به حقيقت حج، به شيوهاى الهى، بدانسان كه متضمن خير و سعادت انسان باشد بكوشد.
بستن احرام و بيرون شدن از لباس معمولى، اميال و هواهاى نفسانى را به بند مىكشد