74جامعه، ميزان ايمان و اعتقاد دينى افزايش مىيافت. در جاى ديگر نيز فرمود:
«و قرآن را به تفاريق نازل كرديم تا تو آن را با تأنى بر مردم بخوانى و نازلش كرديم، نازل كردنى به كمال. بگو خواه بدان ايمان بياوريد يا ايمان نياوريد، آنان كه از اين پيش دانش آموختهاند، چون قرآن برايشان تلاوت شود، سجده كنان بر روى در مىافتند و مىگويند: «منزه است پروردگار ما.
وعدۀ پروردگار ما انجام يافتنى است» . و به رو درمىافتند و مىگريند و بر خشوعشان افزوده مىشود.» 1
در اين آيه نيز هر دو مطلب آمده يكى خواندن قرآن با تأنى و تأمل و ديگرى تأثير آيات نازل شده در هر مرحله بر افزايش ايمان و خشوع مؤمنان.
مىتوان گفت كه نزول تدريجى اهداف ديگرى را نيز دنبال كرده است؛ از مهمترين آنها بيان مبانى دين به ترتيب و بر پايه روالى منطقى بود.
قرآن در بيان مبانى دين، نوعى تدريج را رعايت كرده است.
مهمترين وجه اين نزول تدريجى را مىتوان در بيان اصول و فروع دين دانست و آيات مكى و مدنى بر اين پايه از يكديگر جدا مىشوند. در آيات مكى مبانى اعتقادات و در آيات مدنى بيشتر فروع عملى مورد توجه قرار گرفته است. بايد توجه داشت كه نفس «تدريج» از لحاظ آموزش عقايد دينى از اهميت بالايى برخوردار است. يك جامعۀ منحط و جاهلى، با آموزش تدريجى مىتواند پايههاى يك تمدن استوار و مستحكم را در خود پديد آورد. صحابهاى كه رسول خدا - ص - تربيت كرد، و بسيارىشان از لحاظ فهم دينى در مرتبۀ بالايى قرار داشتند، در همين سالها و با آموزش تدريجى قرآن فراهم آمدند. نزول تدريجى قرآن نوعى انتظار را در تودۀ مسلمان به وجود مىآورد. صحابه هر لحظه منتظر فرود آيات و دستورات