30گروهى از همفكران خويش، به حضور امام صادق - ع - رسيد و به حضرتش چنين گفت: «سخنان من در محضر تو، رازى است كه نبايد به خارج درز كند.
هركسى حق دارد در مورد مشكل خود سؤال كند. آيا به من اذن مىدهى از شما سؤال كنم؟» امام صادق - ع - فرمود: هر چه مىخواهى بپرس. گفت: تا كى اين خرمن را مىكوبيد و به اين سنگ اشاره مىكنيد و اين خانۀ برافراشته از آجر و گل را پرستش مىنماييد و بسان شترى دور آن با جست و خيز طواف مىكنيد؟ من از آن جهت اين مطلب را از تو مىپرسم كه تو رئيس مذهب و بزرگ آن هستى و پدر تو پيامبر اسلام - ص - بنيانگذار آن بود.
امام صادق - ع - با منطق استوار و سخنان حكيمانۀ خود، پرده از روى اسرار و رازهاى برخى از مراسم حج برداشت. ما چكيدۀ سخنان ايشان و ساير پيشوايان را كه پيرامون اين سؤالها وارد شده است، نقل مىكنيم:
هدف از نقل اين قسمت، اشاره به سابقه سؤال است، كه روشن شود اين پرسشها، از زمانهاى دور در اذهان وجود داشته است.
1 - راز توجه به كعبه در حال نماز
برخلاف آنچه كه ابن ابى العوجاى، مادىِ عصر امام جعفر صادق - ع - مىانديشيد، هدف از توجه به كعبه در حال نماز، پرستش كعبه و يا سنگ و گِل نيست. همۀ نمازگزاران خدا را مىپرستند و همگى با وجود توجه به كعبه، به خداوند يكتا مىگويند: «اياك نعبد و اياك نستعين» علّت اين كه در نماز به كعبه توجه پيدا مىكنيم، اين است كه كعبه قديمىترين معبد و خانۀ توحيد است، كه به دست پيامبران بزرگ الهى براى اهل توحيد ساخته شده است، هيچ معبدى از نظر سابقه به پاى آن نمىرسد، چنانكه قرآن مىفرمايد: