202گوناگون تجلى داشته، توانسته‌اند به تازه‌ترين شيوه‌هاى انتقال پيام و اقناع مخاطبين دست پيدا كنند، تا امروز كه بعنوان يكى از قوى‌ترين و كارآمد ترين اهرم فشار و اعمال قدرت و انتقال ايدئولوژى بدست دول استعمارگر در ميدان رقابت جهانى بشمار مى‌رود و قطعاً در تز «نظم نوين جهانى» جايگاه و كارآيى ويژه‌اى را خواهد داشت و طبيعى است كه هر جبهه‌اى كه بتواند از قوى‌ترين متد و مدل ارتباط جهانى، بيشترين بهره‌گيرى را داشته باشد. در صحنه جهانى بيشترين و قوى‌ترين حضور را خواهد داشت بهمين جهت امروزه بيشترين سرمايه‌گذارى و صرف بودجه‌هاى استكبار جهانى به مسألۀ ارتباطات معطوف است و نه تبليغات صرف؛ چرا كه تبليغات منهاى استفاده از كارآيى ارتباطى، نقش بر آب زدن است.
در دين حنيف اسلام كه پيام الهى به انسانهاى مخاطب منتقل مى‌شود تا در راستاى تحقق اهداف تكاملى، انسان را از «بودن» به «شدن» برساند و بقرب حق و كمال مطلق واصل نمايد. بدون ترديد از قوى‌ترين متد ارتباطى و غنى‌ترين شيوه و ابزار انتقال پيام، بهره‌گيرى شده است كه كشف و تبيين آن يكى از برنامه‌ها و اهداف متعالى رسولان الهى و ائمه معصومين - عليهم‌السلام - بوده و مهم‌ترين آرمان علماى اسلامى در گذشته و حال است، از اين روى معتقديم يكى از بزرگترين وظايف دانشمندان و محققين اسلامى بويژه در جامعۀ شيعه در ايران انقلابى، آن است كه با زبانى نو و فرهنگى نوين به اقتضاى زمان و مكان، رموز و نشانه‌هاى انتقال پيام الهى شناسايى و عرضه شود.
از آنجا كه شرح پيرامون ارتباطات و شيوه‌هاى آن از حوصله اين مقال خارج است تنها به موضوع حج، كه بعنوان يكى از بزرگترين وسائل انتقال پيام خدا در تحول همه جانبه انسانهاى مخاطب مى‌باشد، اشاره‌اى