177صحابه دچار گرسنگى بودهاند حضرت مشتى از ريگهاى آن محل را برداشته به آنان داد كه آن ريگها سويق شد و صحابه از آن خوردند.
بركۀ خليص در زمين هموارى واقع شده كه داراى باغها و نخلستانهاى فراوانى است و قلعۀ محكمى دارد كه برفراز كوهى ساخته شده و نيز در قسمت مسطح و هموار پايين كوه قلعۀ خرابۀ ديگرى وجود دارد. در خليص چشمۀ آبى هست كه از زمين مىجوشد و آب آن را به وسيلۀ جويبارها به مصرف مشروب گردانيدن زمينها مىرسانند. خليص دست يكى از سادات حسنى است و بازار معتبرى در اين محل داير مىشود و اعراب آن حدود، براى معاملۀ گوسفند و ميوه و خواربار به آن جا مىآيند.
از خليص به عسفان رفتيم كه در زمين هموارى وسط كوهها واقع شده و چاههاى آب خوردنى دارد. يكى از اين چاهها به نام عثمان بن عفان (خليفۀ سوم) معروف است و نيز در مسافت نصف روز راه از خليص پلهكانى به نام عثمان وجود دارد كه تنگنايى در ميان دو كوه مىباشد و پلهكان سنگفرشى كه از بقاياى بناى كهنهاى است در آن ديده مىشود. و نيز چاهى به نام على - ع - وجود دارد و مىگويند كه احداث آن توسط وى صورت گرفته است. در عسفان قلعۀ كهنهاى هست كه برج معتبرى نيز دارد ولى رو به خرابى مىباشد. درخت مقل در اين ناحيه فراوان است.
از عسفان به بطن مر يا مرالظهران رفتيم و آن وادى پر آب و گياهى است كه نخلستانهاى فراوانى و چشمۀ آبى دارد كه آن ناحيه را مشروب مىسازد. سبزى و ميوه را از اين محل به مكه مىبرند. از اين جا كه گذشتيم برق شوق و مسرت از اين كه به آرزوى خود رسيدهايم در دلها درخشيدن گرفت.
ورود به مكه
نزديك صبحگاه بود كه به شهر مكه رسيديم و به زيارت خانۀ خدا