167ليك اين سفر عزم او را دگرگون كرد و او از مكه به عراق رفت، نجف، واصل و بصره را ديده و از آنجا راهى آبادان شد. زان پس همچنان سرزمين ايران را پيمود تا به شيراز رسيد و مدتى مقيم آن ديار گشت و به زيارت قبر سعدى شتافت و از آن «زيارتگه رندان جهان همت خواست» .

مسافر ما راهِ رفته را بازگشت و به عراق آمد و از آن جا دوباره قصد حج كرد و در سال 728 به مكه رسيد و تا سال 730 مجاور آن شهر مكرّم بود و سه سال پياپى حج كرد و سپس راه يمن را در پيش گرفت. از آن‌جا به مقديشو [مگاديشو] (در سومالى) رفت و پس از آن به عمان پا نهاد و از طريق جزيرۀ هرمز مجدداً وارد خاك ايران شد و از طريق بحرين به قطيف و حسا [احساء] (كه پيش از آن هَجَر خوانده مى‌شد) و يمامه رفت و باز راه خانه معبود را در پيش گرفته در سال 732 به مكه مكرمه رسيد و حج بگزارد.

پس از پايان مراسم حج عزم بازگشت به وطن را داشت، ليكن از آنجا كه تقدير را طرحى ديگر در سر بود، ابن بطوطه سر از آسياى صغير درآورد. انطاكيه را ديد، به قونيه رفت و به سر تربت ملاى روم شتافت. آن‌گاه آسياى صغير را پشت سرگذاشت و تا جنوب روسيه پيش رفت. سپس به قسطنطنيه رفت، آن گاه از طريق ايران به غزنين و كابل رفته، گام به درۀ سند نهاد و به شبه قارۀ هند پا گذاشت و مقرب دربار محمد شاه فرمانرواى آن سرزمين شد و همراه با هيأت نمايندگى او به چين رفت و در آن جا مدتى ماندگار شد و به شغل قضا پرداخت.

در بازگشت از چين براى بار سوم به ايران آمد و از شهرهاى لار، فسا، شيراز، اصفهان و شوشتر ديدن كرد و به نجف و سپس كوفه و حلّه رفت.

از حله به بغداد و از آن شهر به شام و مصر رهسپار گرديد و باز راه مكه را در پيش گرفت و به عَيذاب رفت و از طريق دريا به جده رسيد و در بيست و دوم شعبان سال 749 وارد شهر مقدس مكه شد. پس از برگزارى مراسم حج و