261آن معلوم مىگردد. دين مجموعۀ افكار، اخلاق و رفتارهايى است كه با فطرت سليم انسانها و مصالح كلّى آنان سازگار است و خداوند سبحان براى بندگان خويش حكم و دستورى مقرّر نكرده است كه آن، به مصالح فردى و اجتماعى منافات و تضاد داشته باشد و اين است ضابطۀ دين حق و درست.» 1سيدقطب نيز در تفسير آيههاى يادشده، راجع به دين و تشعّب درآن، مطالب حائز اهميّت و در خور تأمّل، دارد از جمله مىنويسد: «دين، شريعت و راه رسول اكرم - صلىالله عليه و آله - در مقايسه با ساير ملل و نحل موجود آن زمان و يا آنچه در آينده پديد مىآيد و از تخيّلات، اوهام و هوس ها و بافتههاى برخى اهل اهواء، ناشى مىشود. دو راهى متباين را ماند كه هيچ ربطى به هم ندارند.
دين قيّم است كه انسان ها را از هواها و هوسهاى پراكنده و گونهگون باز مىدارد. هوى و هوسى كه ابداً بر حجّت و برهان مستند نيست و از اصول علمى مايه نمىگيرد؟ بلكه فقط نتيجۀ دنبال روى شهوات و تمايلات سركش نفس است بدون كوچكترين معيار و ضابطه.
دين قيّم و ثابت و استوار، دينى است معقول و برپايه حجّت، برهان و دليل منطقى ولى اكثر مردم نمىدانند و بدنبال هوى و هوس نفسانى خويشند و ناآگاهانه ره مىسپارند و از جادّۀ مستقيم زندگى گمراه مىشوند.» 2پس اختلاف در دين يكى از عاملهاى قوى پيدايى اختلاف و تفرقه در جامعۀ بشرى است كه دشمنان انسانيت و شكارچيان ارزشها و از زندگىها، با گستردن دام اختلاف دينى ارزشهاى مقدّس را پايمال و محيط هاى زندگى انسانى را به جنگلها و محل زندگى حيوانات وحشى و درنده بدل مىكنند و شايد راز تأكيد قرآن بر پرهيز از اينگونه اختلاف همين باشد.