243
فرهنگ وحدت از ديدگاه قرآن كريم و نهج‌البلاغۀ على - ع -
سيدابراهيم سيد علوى
فرهنگ وحدت:
«ضرورت زندگى اجتماعى براى انسان» مسأله‌اى است كه حتّى دونفر در آن اختلاف نظر ندارند امّا «اتحاد و اتفاق» مفهومى فراتر از «اجتماع» دارد؛ كه على - عليه‌السلام - فرمود:
«لأن الضلالة لا توافق الهُدىٰ و ان اجتمعا، فاجتمع القوم على الفُرقة و افترقوا على الجماعة» . 1«زيرا گمراهى با رستگارى هماهنگ نيست، هرچند جمع شوند؛ پس مردم بر تفرقه وجدايى؛ اجتماع كرده و يكى شده‌اند و به اتفاق هم، پراكنده گشته‌اند.»
از ديگر سو، چون خواست‌ها و تمايلات آحاد بشر برحسب انگيزه‌هاى فردى و غريزۀ حبّ ذات، مختلف است، پس حفظ حيات اجتماعى بطور جدّى و عملى و دستيابى به اتحاد و اتّفاق با جلوگيرى از هرنوع پراكندگى و اختلاف، فداكارى و گذشتِ تك‌تك بنى‌آدم را مى‌طلبد.
از نظر اسلام، توحيد و يكتاپرستى و پاى‌بندى به اصول و ارزشهاى برخاسته از اعتقاد به خداى يگانه، زمينۀ وحدت و يكپارچگى مردم را به مفهوم انسانى كلمه فراهم مى‌كند و حيات اجتماعى واحد را ممكن مى‌سازد.
از ديدگاه قرآن كريم، عقيدۀ توحيدى، رشتۀ محكمى است كه همه موحّدان و يكتاپرستان را همچون دانه‌هاى تسبيح در خود جاى مى‌دهد و با