176ص - هجرت فرمود اين خانه را عقيل پسر ابوطالب تصرف كرد و در همين باره و موارد ديگر است كه پيامبر - ص - در حجة الوداع هنگامى‌كه به ايشان گفته شد كجا فرود مى‌آييد؟ فرمودند مگر عقيل براى ما سايبانى باقى گذاشته است؟ اين خانه همچنان در تصرف عقيل و فرزندان او بود تا آنكه فرزندان عقيل آن را به محمد بن يوسف ثقفى فروختند و او آن را ضميمۀ خانۀ خود - كه به خانۀ سپيد معروف است - كرد، و اين خانه همچنان ضميمۀ آن بود تا آنكه خيزران13 - مادر موسى و هارون خليفگان عباسى - حج گزارد و آن را از آن خانه جدا كرد و مسجدى در آن ساخت كه در آن نماز مى‌گزارند و براى آن در كوچه‌اى كه كنار آن است و به كوچۀ «مَوْلد» معروف است در بازكرد. اين درّه امروز به شعب بنى‌هاشم و شعب على - ع - معروف است14 و به بازارى كه به آن سوق الليل مى‌گويند مى‌رسد.15
سپس ابوالوليد مى‌گويد: از پدربزرگم و يوسف‌بن محمد شنيدم كه موضوع جايگاه ولادت پيامبر - ص - را ثابت و درست مى‌دانند و مى‌گويند همين جاست و ميان مردم مكه در اين‌باره هيچگونه اختلافى نيست.
فاكهى (م 272، 279 ه. ق) مى‌نويسد: خانه ابن يوسف، و دره ابن يوسف از آن ابى‌طالب بوده، و رسول خدا - ص - در قسمتى از همين خانه متولد گرديد و اين همان دره‌ايست كه قريش بنى‌هاشم را در حالى‌كه پيامبر - ص - با آنها بود، محاصره نمودند.16
عبداللّٰه بن عباس نيز در همين درّه متولد شده است.17
محقق كتاب اخبار مكه مى‌گويد:
اين دره امروز، به دره على «شِعْبِ اَبىٖ‌طٰالِب» شناخته مى‌شود.18
فاكهى پيشينه تاريخى خانه اَبى يُوسف را اينگونه بيان مى‌كند:
برخى از مردم گفته‌اند: خانۀ ابن‌يوسف از آن عبدالمطّلب بوده است، آنگاه حجّاج برادرش محمّد بن يوسف را مأمور ساخت و او آن را به صدهزار درهم خريد. سپس حجّاج آن خانه را به برادرش بخشيد و از او خواست آن را بسازد. وكلاى محمدبن يوسف نيز آن را ساختند.19
باز فاكهى مى‌گويد: پيامبر - ص - سهم خود از اين خانه را به عقيل بن ابيطالب بخشيد.20
مرحوم كلينى (م 329 ه. ق) - قدّس سرّه - مى‌نويسد: