99با اين نام مشهور شد. ظاهراً هنگامى كه به طور مطلق سخن از مخلّقه برود، معناى علم آن؛ يعنى مصلاى شريف نبوى مدّ نظر است. همانطوركه مالك مىگويد: بهترين مكان خواندن نمازهاى نافله در مسجد رسول الله(ص) مصلاى ايشان است؛ يعنى همان جايى كه ستون مخلّقه واقع شده است».
اما بسيارى از مورّخان و پژوهشگران ستون مخلقه را در روايتى كه ابن زباله به نقل از ابوهريره نقل كرده، همان ستون عايشه مىدانند؛ به همين سبب تعيينِ محلِ محرابى كه پيامبر(ص) در آن به سمت بيت المقدس نماز مىخوانده، با نظر سمهودى در اين خصوص در تعارض است. در ادامه و در هنگام سخن از ستونها، نظر سمهودى، (بَرْزَنْجى، ص143، بىتا.). را نقل خواهيم كرد و خواهيم گفت كه نظر وى خالى از اشكال نيست.
بر اساس توضيحات مطرى، منظور از باب عثمان، همان باب جبرئيل است و آن، در موازات درى است كه اكنون به باب جبرئيل معروف شده است. (مطرى ، ص104، قرن هشتم) مراغى گويد: اين در، هنگام ساخت ديوار شرقى مسجد شريف نبوى، به مقابل باب اول منتقل شد و از جهتِ محلِ اصلى خود منحرف نشده است. (المراغى، ص118 ، 1401ق.)
ذهبى نوشته است: «هنگامىكه قبله جا به جا شد، ديوار قبلۀ نخست، در محل اهل صفّه باقى ماند» (سمهودى، تحقيق: قاسم السامرائى، ج2، ص85 ، اول، 1422ق.). پس از آن پيامبر(ص) نزد ستونى رفتكه به ستون عايشه معروف شد و سيزده تا نوزده روز درآنجا نماز گزارد. (ابن زباله، ص86 ، اول، 1424ق.) اين محل همان محراب دوم از مجموعه محرابهاى پيامبر(ص) است.
بهخلاف آنچه از سخن ابن نجار مىفهميم؛ كه «پيامبر(ص) پشت به آن ستون مىايستاد» (ابن نجار بغدادى، ص169، اول، 1417ق.)، مىتوان گفت كه ايشان در هنگام خواندن نماز، بهگونهاى مىايستادند كه اين ستون به عنوان يك پوشش يا پرده در مقابلشان قرار گيرد. البته سمهودى مىنويسد: «منظور از سخن ابن نجار اين بوده كه آن حضرت به هنگام نشستن در آن مكان، به ستون تكيه مىداده نه آنكه هنگام خواندنِ نماز پشت به اين ستون مىايستاده است!»
اين محراب نيز مانند محراب اول، بناى خاص يا نشانهاى، به جز ستون عايشه، نداشته تا موقعيت دقيق آن را مشخص كند. اين ستون نيز اكنون در وسط روضۀ شريفه قرار گرفته و سومين ستون از منبر، سومين ستون از سمت قبر شريف و همچنين سومين ستون از سمت قبله است كه روى آن نوشته شده: « هذه أسطوانة السيدة عائشة ».
بعد از گذشت سيزده تا نوزده روزى كه پيامبر(ص) روبهروى ستون عايشه نماز خواند، به محل نماز خواندن خود كه اكنون به عنوان محراب شناخته مىشود، آمدند. اين مكان در نزديكى ستون مخلّقه قرار گرفته است. بين اين محل و منبر شريف نبوى ده ذراع و يك وجب