84
2. عبدالملك مروان
او در سال73ق. بعد از پيروزى وغلبه بر ابن زبير به سلطنت رسيد. قبل از سلطنت و يا خلافت! خود را دوستدار قرآن معرفى مىكرد، اما بعد از اينكه به خلافت رسيد، چهرۀ مستبد و ضدّ قرآنى خود را آشكار ساخت. او هنگام رسيدن به حكومت و سلطنت، قرآن را به دست گرفت و گفت: «هذه آخر لقائي منك»؛ «اين آخرين ديدار من است با تو»(همان.).
عبدالملك مروان، عنصر كثيفى چون حَجّاج بن يوسف ثقفى را كه فردى فاقد رحم و عارى از عاطفه و تقوا بود، بر مردم مسلط نمود و او چه جنايتها كه در پرتو خلافت عبدالملك بن مروان انجام نداد!
3. وليد بن عبدالملك
وى با عيش و عشرت و بد مستىهاى دارالخلافه مأنوس و دمخور بود. در حكومتش كه از 86 تا 96 ق. دوام داشت، هر چند مرزهاى جغرافيايى اسلام گسترش يافت و اندلس، خوارزم، سمرقند، كابل، طوس و رى فتح شد، اما عناصر خونخوار و خون آشامى چون حجاج بن يوسف ثقفى، صاحب قدرت بودند. لذا تخمينهاى تاريخى بيان مىدارد كه اين دوره، دورۀ غربت شيعه وامامت شيعى و از جمله امام باقر(ع) است. (السيوطى، محقق: صالح ابراهيم، 1952م. ص216) در اين دوره طبق آن تخمينها صدوبيست هزار نفر با شكنجه كشته شدند، (مسعودى، ج3، ص166 ، 1409). در همين دوره، افرادى مانند سعيد بن جبير به جرم طرفدارى از اهل بيت(ع) به شهادت رسيدند.» (قمى، شيخ عباس، سفينة البحار، ج1).
امام سجاد(ع) در همين دوره، به دستور وليد، باسمى كشنده به شهادت رسيد، (مسعودى، ج3، ص164 ، 1409). و دوران سختى براى امام باقر(ع) با انتقال امامت به ايشان آغاز گرديد.
4. سلمان بن عبدالملك
او همچون پدران و اسلاف خود عمل مىكرد و امام باقر(ع) را دمادم زير نظر داشت.
5. عمر بن عدالعزيز
عمر بن عبدالعزيز در سال 99ق. به خلافت رسيد. او گامهايى در كاستن از فشارهاى سياسى، اجتماعى بر امام باقر(ع) و شيعيان برداشت و فدك را به اهلبيت برگرداند. (مسعودى، ج3، ص164 ، 1409).