172
دوران افشاريه: (1209- 1148ق.):
t دوران افشاريه بيشتر به دليل مذاكرۀ نادر شاه(1160- 1148ق.) با حكمرانان عثمانى براى به رسميت شناختن مذهب جعفرى و برگزارى نماز شيعيان در مسجدالحرام، در تاريخ حج‌گزارى ايرانيان شهرت دارد.
ناديده گرفته شدن توافق‌هاى عثمانى و ايران و بدرفتارى با حجاج ايرانى و اخراج اميرالحاج آنان بهانه‌اى به دست نادر داد تا او در سال 1156ق. با لشكركشى به عراق، آنجا را از عثمانى‌ها باز پس گيرد. آنان حدود يك قرن پيش آنجا را از صفويه گرفته بودند.
نادر در پى فتح عراق، كنگره‌اى در نجف اشرف، مركب از علماى مشهور شهرهاى مختلف ايران، ماوراءالنهر، علماى شاخص ساكن عراق در شهرهاى نجف، كربلا و نمايندۀ عثمانى شيخ عبدالله افندى بن حسين بغدادى مشهور به سويدى(1246- 1180 ق.) تشكيل داد. در اين كنگره توافق‌نامه‌اى به امضاى علماى حاضر رسيد كه برخى از بندها و نكات درج شده در آن عبارت بودند از:
1. به رسميت شناخته شدن مذهب جعفرى از سوى قضات، علما و افنديان اهل سنت.
2. شريك شدن شيعيان در مقام شافعى در مسجدالحرام؛ به موجب اين بند از توافقنامه، شيعيان مى‌توانستند پس از اقامۀ نماز شافعيان، طبق آيين خود نماز بگزارند.
3. انتخاب اميرالحاج از سوى ايران در هر سال و لزوم برخورد يكسان با او، همانند رفتار با ديگر اميران حاج مصر و شام.
4. اكرام حجاج ايرانى در سفر حج. (مهدى‌خان استرآبادى، صص394-389، 1386ش.)
در پى اين توافقنامه دولت عثمانى تعهد كرد تا با كنترل رفتار مأموران و كارگزاران خود؛ اعم از كشتى‌بانان، راهداران، باج‌گيران و سرشمارگيران، حجاج ايرانى را اكرام كند و رفتار شايسته‌اى با آنان داشته باشد. (محمدكاظم مروى، به كوشش: رياحى، ج3، ص887 - 885 ، 1374ش.)
دولت عثمانى از برآوردن اين خواست‌ها سرباز زد و تعيين اميرالحاج ايرانى را تنها در راه نجف پذيرفت. (مهدى‌خان استرآبادى، ص 397، 1386ش.) اين مذاكرات چند بار ديگر نيز تكرار شد و سرانجام بى نتيجه ماند. در عهدنامه‌اى كه ميان دو دولت به سال 1159ق. بسته شد، بر حفظ سلامت و امنيت حاجيان ايرانى، خواه در راه بغداد و خواه در راه شام تأكيد شده است. (مهدى‌خان استرآبادى، ص496، 530، 1386ش. ؛ محمدكاظم مروى، به كوشش: رياحى، ج3، ص887 - 885 ، 1374ش.)
از وقايع مهم ديگر گردن زدن سيد نصرالله حائرى در نهم رجب 1158ق. توسط دولت