141
[شهر كربلا]
شهر بسيار شيرينى. قلعه مضبوطى، مشتمل بر بروجات مشيده. چندين دفعه محاصره شده است و نتوانستهاند از بركت آن بزرگوار و انضباط آن غلبه كنند و دكاكين بسيار و حمّامهاى خوب و كاروانسراهاى مطلوب و بيوتات مرغوب بنا كردهاند. مستغنى از توصيف و تحديد است و همه اشيا از هر متاعى كه ضرور بود، يافت مىشود. خلق خوب و اكثر آن عجم و عرب اهل هستند. بحول الله نااهل و دمدار ندارد. مجاورين از هر بلد، معتكف در سجّادههاى عبادت، ليلاً و نهاراً به جز عبادت خدا و اطاعت خاندان رسالت با كسى كارى ندارند و صحن عالى بنا كردهاند و از جمله بناهاى خاقان شهيد عم والد بزرگوار آقا محمد از بناهاى سلطان شهيد مذكور است مشتمل بر حجرات منقّش و گنبد و دو مناره طلا و ايوان آينه كارى از بناهاى على سهراب خان تحويلدار وجوه نقدى ممالك محروسه و اصل حرم هم آينه بند، و آينه بند اصل حرم محترم از بناهاى مرحوم عاليجاه امان الله خان والى كردستان است، و ضريح مطهره نقره از جمله موقوفات خاقان مرحوم - نورالله مرقده و اعلى الله مقامه - است و همچنين ضريح مطهر نقره اشرف الناس حضرت عباس(ع) كه از موقوفات سركار ايشان است كه بعد از رحلت بدار بقاء و استحكام امر سلطنت، سلطان زمان محمد شاه قاجار - خلدالله ملكه - [به همت] سركار ايشان سمت اتمام يافت و امر به حمل و نقل بقيه آن فرمودند.
و على بن الحسين در پايين پاى آن حضرت و شهدا در جنب آن و حبيب بن مظاهر در رواق مدفوناند. چه گويم و چه نويسم! نه زبان را ياراى تقرير و نه قلم را قدرت تحرير! باعث ايجاد عالم آن سرزمين و صاحب آن است، به كجا تشبيه سازم؛ زيرا كه عالم و مافيها و عرش و كرسى و بحر و قلم به سبب آن بزرگوار خلق شدهاند. خوشا بر احوال آن كسى كه به اين فيض عظما برسد و سلام بر آن شهيد بىغسل و كفن كند و يادآورد غريبى و بىكسى و اسيرى عورات آن را و آهى كشد و گريان شود و لعن بر قاتلان آن حضرت كند، به تخصيص به يزيد پليد و ابن زياد بد نهاد و شمر و خولى و عمر سعد و ساير قاتلان آن بزرگوار بلا شبهه برآن نيت عذاب الهى با وجود اقرار به وحدانيت خدا. بلى مشهور است كه تمام غرق گناهيم، يك حسين داريم. يا حسين ادركنى. «يا لَيتَنِي كُنْتُ مَعَكُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً». مراتب اجر زيارت و گريه كردن آن مظلوم مغموم در مقالۀ زيارات عرض خواهد شد.